Tataristan’da Türkoloji Çalışmaları (XVIII. Yüzyılın Ortalarından 1917 Bolşevik Devrimine Kadar)

Authors : Selinay Ergenç

Pages : 912-921

Doi:10.33206/mjss.1630987

View : 147 | Download : 144

Publication Date : 2025-07-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkoloji çalışmaları, 21. yüzyılda yeniden önem kazanmaya başladı. Osmanlı Devleti’nin hüküm sürdüğü dönemde Türkoloji’ye dair Fransa, Avusturya-Macaristan, Rusya Çarlığı gibi ülkelerde önemli çalışmalar yapılıyordu. Bunun ana nedeni ise Osmanlı Devleti’nin gücü nedeniyle onu tanımak ve karşılıklı ilişkilerde fayda sağlayabilmekti. Günümüzde ise özellikle Türk Devletleri Teşkilatı’nın güçlü bir örgüt olarak ortaya çıkması ve Türkiye’nin bölgesel etkisinin artmasıyla Türkoloji çalışmalarına yeniden önem verilmeye başlanmıştır. Bu makalemizde Rusya Federasyonu’na bağlı Tataristan Cumhuriyeti’nde tarihteki Türkoloji çalışmaları genel olarak ele alınmıştır. Tataristan’da XVIII. yüzyılın ortalarından 1917 Bolşevik Devrimine kadar olan dönemde Türkoloji’nin başta Kazan Üniversitesi olmak üzere bazı bilim insanları tarafından özellikle bir bilim olarak ele alındığı işlenmiştir. Rusya ve Tataristan’da Türkoloji çalışmalarının gelişmesinde sadece Osmanlı Devleti ile olan ilişkiler değil Rusya Çarlığı’nın Sibirya, İdil-Volga, Türkistan gibi coğrafyalarda hâkim olmaya başlaması da etkili olmuştur. Bu çalışmamızda Tataristan’da Türkoloji çalışmaları ele alınırken Kazan Devlet Üniversitesi kütüphanesinde yer alan çalışmalar, gezi notları ve arşiv-müzeler genel olarak incelenerek analiz edilmeye çalışılmıştır. Tataristan’daki Türkoloji çalışmaları, Rusya Çarlığı’nın diplomatik, ekonomik ve idari-stratejik çıkarlarına da önemli faydalar sağlamıştır. Tataristan’da Türkoloji çalışmaları incelenerek bir bakıma günümüzde yapılan veya yapılması muhtemel çalışmalara örnek teşkil etmesi de amaçlanmıştır. Tataristan’da Türkoloji konusunda yapılan çalışmalar, kaynak ve yöntem olarak günümüzdeki çalışmalara da ışık tutabilecektir.
Keywords : Tataristan, Tatar, Türkoloji, Türkiyat, Rusya

ORIGINAL ARTICLE URL