Tebriz Köşk Bölgesi: İlhanlı Emîri Kutlugşah’a Ait Bir Köşk Mevkii

Authors : Mehran Besharat Ghazani
Pages : 44-63
Doi:10.16985/mtad.1572571
View : 95 | Download : 64
Publication Date : 2025-06-16
Article Type : Research Paper
Abstract :Günümüzde Köşk Bölgesi, Tebrîz’in batısında, Hükmâbâd Mahallesi\\\'nde bulunmaktadır. Bu bölge, bugün sadece bir sokağı içeren bir mahalleden ibarettir ve merkezinde Köşk isminde küçük bir cami barındırmaktadır. Ancak tarihsel olarak daha geniş bir alanda Köşk denilen bir yıkık bina başta olmak üzere cami ve mezarlık gibi yapılarla zenginleşmiştir. Bölgenin ismi üzerine yerel halk arasında farklı görüşler bulunmaktadır. Bir kısmı, bölgenin adının Gâzân Han (1295-1304)’ın politikaları sonucunda ortaya çıktığını düşünürken; diğerleri ise mahallenin isminin çevresindeki Köşk isimli çeşme ve mecazi veya gerçek bir köşkün varlığına bağlı olduğunu savunmaktadır. Tarihî kaynaklarda, Köşk bölgesi ve yapılarına dair çeşitli kayıtlar bulunmaktadır. Kaynaklar, geçmişte bölgede İlhanlı dönemi devlet adamlarından Emîr Kutlugşâh’a ait bir köşkün bulunduğuna işaret etmektedir. Köşk binasının fiziksel yapısı veya inşa tarihi hakkında kaynaklarda kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak incelenen yerel halk bilgileri ve uydu görüntülerindeki izler takip edilerek, İlhanlı dönemine ait köşkün binasının belirlenmesi mümkün görülmektedir. Bölgedeki yıkık köşk binası ve Köşk Mahallesi’nin merkezinde yer alan cami ve mezarlık zamanla değişime uğramış ve bazıları yok olmuşsa da bölgenin geçmişine dair izler günümüze kadar ulaşmıştır. Yapılan araştırmalar ve bölgedeki bulgular, İlhanlı dönemine ait mimari kalıntılar ve sanat eserlerinin varlığını göstermektedir. Bununla birlikte bu kalıntıların kesin bir şekilde İlhanlı dönemindeki herhangi bir yapıyla ilişkilendirilmesi, ancak arkeolojik kazılarla mümkün olacaktır. Bu araştırmanın temel amacı, Tebrîz’in İlhanlı dönemine ait mimari ve kentsel ögelerini belirlemek ve Köşk Bölgesi üzerinden bu döneme ait izleri ortaya koymaktır.
Keywords : Tebrîz, İlhanlı Dönemi, İlhanlı Şehirciliği, Emîr Kutlugşah, İlhanlı Köşkleri

ORIGINAL ARTICLE URL