Lider Değişiminin Özbekistan Dış Politikasına Etkisi: Neoklasik Realizm Perspektifinde Bir İnceleme

Authors : Mustafa Kemal Öztopal, Yalçın Sarıkaya

Pages : 963-986

Doi:10.16985/mtad.1739635

View : 104 | Download : 181

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Özbekistan’da kurucu Cumhurbaşkanı İslam Kerimov’un vefatından sonra görevi devralan Şevket Mirziyoyev döneminde dış politikada yaşanan dönüşümü neoklasik realist kuram çerçevesinde incelemektedir. Kerimov döneminde rejim güvenliği ve ulusal güvenlik eksenli, ihtiyatlı ve içe dönük bir dış politika benimsenmişken, Mirziyoyev dönemi, reformist ve dışa açık bir çizgide, özellikle bölgesel iş birliğine ve çok taraflı ilişkilere odaklanan niteliğiyle öne çıkmaktadır. Bu dönüşüm, uluslararası sistemin yapısal etkileri kadar, liderin kişisel algısı, siyasi deneyimi ve önceliklerinin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Neoklasik realizmin temel argümanlarından biri olan lider algısı kavramı, bu bağlamda Özbekistan örneğinde dış politikada meydana gelen değişimin analizinde kritik bir rol oynamaktadır. Mirziyoyev’in liderliği altında Özbekistan hem Türkistan coğrafyasında sınır ve su gibi kronik sorunların çözümünde aktif bir rol üstlenmiş hem de küresel aktörlerle ilişkilerde pragmatik ve dengeli bir yaklaşım benimseyerek uluslararası konumunu güçlendirmiştir. Çalışma, lider değişimlerinin dış politika yapım süreçlerindeki etkisini açıklaması bakımından literatüre katkı sunmaktadır.
Keywords : Özbekistan, Dış Politika, Neoklasik Realizm, Lider Algısı, İslam Kerimov, Şevket Mirziyoyev

ORIGINAL ARTICLE URL