Türk Hukukunda Aşırı İfa Güçlüğü ve Toplu İş Sözleşmesine Uygulanabilirliği

Authors : Pelin ÇAVDAR, Aybüke KARACA

Pages : 613-642

View : 36 | Download : 8

Publication Date : 2017-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Sözleşmeler hukukunun temel prensiplerinden bir tanesi sözleşmeye bağlılık ilkesidir. Ancak TBK md.138` de düzenlenen aşırı ifa güçlüğü durumunda bu ilkeye mutlak şekilde bağlı kalınması sözleşme adaleti ilkesine ters düşer ve sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması veya bu mümkün olmazsa sona erdirilmesi gerekir. Bu kurumun şartları, öngörülemeyen olağanüstü bir durumun ortaya çıkması, durumun borçludan kaynaklanmamış olması, sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olan olguların dürüstlük kuralına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değişmiş olması ve borçlunun borcunu ifa etmemiş veya ifanın güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olmasıdır. Aşırı ifa güçlüğünün toplu iş sözleşmesine uygulanıp uygulanamayacağı da ayrı bir tartışma konusudur. Toplu iş sözleşmesi özerkliği, işçi sendikası ile işveren ya da işveren sendikasının devlet müdahalesi olmaksızın bağımsız olarak hukuki ilişkilerini düzenlemesidir. Bu özerklik, kollektif bir özerklik olup taraflar haricinde toplu iş sözleşmesine müdahale edilmemesini de beraberinde getirir. Ancak, adalet ve çalışma barışının korunması, borçlunun mahvı gibi gerekçelerle toplu iş sözleşmesine de TBK md. 138`deki hususlar uygulanmalı ve hakimin müdahalesi mümkün olmalıdır.
Keywords : aşırı ifa güçlüğü, pacta sund servanda, clausula rebus sic stantibus, işlem temelinin çökmesi ilkesi, sözleşmenin uyarlanması, sözleşmenin sona ermesi, toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme özerkliği

ORIGINAL ARTICLE URL