ARABULUCUNUN TALEBİ ÜZERİNE TAPU SİCİLİNE YAZILAN TASARRUF YETKİSİNİN KISITLANMASI ŞERHİNİN MADDİ HUKUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Authors : Akın Ünal, Arif Kalkan

Pages : 975-1016

Doi:10.54704/akdhfd.1791064

View : 132 | Download : 189

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzde taraflar arasındaki uyuşmazlıkların alternatif çözüm yolları ile çözülmesine yönelik eğilim artmaktadır. Bu alternatif çözüm yollarından biri de arabuluculuktur. Kısaca arabuluculuk, bir ya da daha fazla arabulucunun yardımı ile tarafların serbestçe üzerinde tasarrufta bulunduğu özel hukuk uyuşmazlıklarının çözüm sürecidir. Temel olarak gönüllük esasına dayanan söz konusu çözüm süreci, bazı hukuk sistemlerinde belirli konularda dava açılmadan önce zorunlu olarak başvurulması gereken bir kurum olarak yer alır. Türk Hukukunda da uyuşmazlıkların çözümü için arabuluculuğa başvuru son yıllarda artarak devam eden bir ivme kazanmıştır. Özellikle zorunlu arabuluculuğun kapsamının genişletilmesi, söz konusu artışa önemli destek sağlamıştır. Bu artışın da kanun koyucunun yaptığı düzenlemeler dikkate alındığında, devam edeceği görülmektedir. Uyuşmazlıkların çözümü için arabuluculuk kurumunun kazandığı önem, bu kurum hakkında yeni düzenlemelerin yapılmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Bu yeni düzenlemelerden biri de, yakın tarihli bir zamanda yürürlüğe giren HUAK m. 17/B maddesidir. İlgili maddenin ikinci fıkrasında, belirli şartların varlığı halinde, arabulucu talebi üzerine tapu siciline yazılması gereken bir tasarruf yetkisinin kısıtlanması şerhi düzenlenmiştir. Bu şerh, arabuluculuğa başvurulan her uyuşmazlık için arabulucu tarafından talep edilemez. Kanun koyucu, şerh verilmesinin mümkün olduğu uyuşmazlıkları, taşınmazın devrine veya taşınmaz üzerinde sınırlı bir ayni hak kurulmasına ilişkin bir uyuşmazlık şeklinde sınırlandırmıştır. HUAK m. 17/B/2’de söz konusu şerhin tapu siciline yazımı için gerekli olan diğer şartlar da belirtilmiştir. Bu şerhin amacı ise taşınmaz malikinin tasarruflarına karşı uyuşmazlığın diğer tarafının kişisel hakkının korunmasıdır. Kısaca sınırlı sayı ilkesine tabi olan şerh kurumuna, HUAK m. 17/B/2 düzenlemesi yeni bir hususu eklemiştir. İşte bu çalışmada, söz konusu şerhin konusu, amacı, işlevi, hukuki niteliği, tapu siciline yazım/silinme süreci ve usulü ile şerhe ilişkin genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Keywords : Arabulucu, Tapu Sicili, Tasarruf Yetkisi Kısıtlaması, Şerh, Ayni Hak

ORIGINAL ARTICLE URL