Üstün yetenekli lise öğrencilerinin felsefe algılarına metaforik bir bakış

Authors : Ahmet Kurnaz
Pages : 265-288
Doi:10.21764/maeuefd.1628111
View : 86 | Download : 82
Publication Date : 2025-07-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Felsefe düşünce tarihinin başlangıcından beri tanımlanmaya ve anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu araştırma ile felsefe yapmakla yakından ilgili olan üstün yetenekli öğrencilerin felsefeyi nasıl algıladıkları sorusuna cevap aranmaya çalışılmıştır. Araştırma ile üstün yetenekli öğrencilerin felsefeye ilişkin ürettikleri metaforlar aracılığı ile felsefeye nasıl bir anlam yükledikleri, öğrencilerin felsefe algıları ile felsefenin temel bileşen ve çalışma alanlarında nasıl ilişkiler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma tarama modelinde nitel yaklaşımla fenomenolojik (olgubilim) desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını lise düzeyinde Türkiye’nin 71 Şehrinden 287 üstün yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri “Felsefe ….. benzer; Çünkü ………” şeklindeki tek bir ifadeden oluşan veri toplama aracılığı ile toplanmıştır. Veriler betimsel ve içerik analiz teknikleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, lise düzeyindeki üstün yetenekli öğrencilerin felsefeyi düşünme ve sorgulama olarak algıladıkları, bu algılarını sorgulama, düşünme, anlama, tartışma ve eleştirel düşünme ile ifade ettikleri görülmüştür. Ayrıca, öğrenciler felsefeye “aktivite ve yaşam” anlamı yükleyerek, bunu hayat, doğa, gerçeklik arayışı ve kapsayıcılık gibi kavramlarla tanımlamışlardır. Felsefeyi “öğrenme ve gelişim” olarak anlayan öğrenciler, bu durumu bilim, bilgelik ve gelişme arzusuyla ilişkilendirmiştir. Bununla birlikte, bazı öğrencilerin felsefeyi boş iş ve gereksiz bir uğraş olarak gördükleri de tespit edilmiştir. Bu nedenle, öğrencilerin olumlu algılarını güçlendirecek eğitim uygulamaları yapılmalı ve olumsuz algıları düzeltmek için tedbirler alınmalıdır.
Keywords : Üstün yetenekli öğrenciler, lise öğrencileri, felsefe algısı, fenomenolojik (olgubilim) desen.

ORIGINAL ARTICLE URL