Kalça fraktürü geçirmiş hastalarda mortalite ile ilişkili faktörlerin retrospektif araştırılması

Authors : Ahmet Faruk Feriz, Levent Özdemir, Erdi Hüseyin Erdem, Ebru Tanrıkulu, Ender Gümüşoğlu, Mustafa Azizoğlu

Pages : 339-348

Doi:10.26559/mersinsbd.1659162

View : 98 | Download : 130

Publication Date : 2025-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte kalça kırıklarının sayısı artmaktadır. Hasta popülasyonunun kırılgan yapısı nedeniyle kalça kırığı cerrahisinde morbidite ve mortalite oranları yüksektir. Bu çalışmada, kalça kırığı nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan hastalarda mortalite oranlarını etkileyen faktörleri değerlendirmek amaçlandı. Yöntem: Bu çalışma, 2013-2019 tarihleri arasında Mersin ilindeki bir üniversite hastanesinin ortopedi kliniklerinde cerrahi tedavi uygulanan 599 kalça kırıklı hastanın tıbbi kayıtlarına dayanan retrospektif tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırmada, mortaliteyi etkileyebileceği düşünülen yaş, cinsiyet, Amerikan Anesteziyoloji Derneği risk sınıflaması (American Society of Anesthesiologists -ASA), cerrahi öncesi anemi, elektrolit dengesizliği ve glomerüler filtrasyon hızı, anestezi tipi, kan transfüzyonu, cerrahi sonrası analjezi türü, yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) ve hastanede kalış süreleri analiz edildi. Bulgular: Yaş ve ASA sınıflaması mortalite ile anlamlı bir ilişki gösterdi (p<0.001). Bir yıl içinde yaşamını kaybedenlerin yaş ortalaması 82 yıldı ve bu hastaların %63.2’sinin ASA puanı 4’dü. Erkek hastalarda cerrahi öncesi anemi varlığı ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.001). Elektrolit dengesizliği olan hastalarda mortalite oranı anlamlı derecede yüksekti (p=0.003). Glomerüler filtrasyon hızı düşük olan hastalarda mortalite daha yüksekti (p<0.001). En az bir ünite kan transfüzyonu uygulanan hastalarda da mortalite oranları daha yüksekti (p<0.001). Hasta kontrollü analjezi uygulanan grubun mortalite oranı epidural ve fasya ilyaka kompartman bloğu uygulananlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.025). Yaşamını kaybeden hastaların YBÜ’de kalış süreleri hayatta kalanlara kıyasla daha uzundu (p<0.001). Sonuç: Araştırma bulguları, kalça kırığı nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan hastalarda yaş, ASA skoru, cerrahi girişim öncesi anemi ve elektrolit dengesizliğinin, özellikle düşük glomerüler filtrasyon hızının eşlik ettiği kronik böbrek hastalığının, hasta kontrollü analjezi uygulamasının, kan transfüzyonunun, YBÜ’nde ve hastanede kalış süresinin mortalitede artış ile yakından ilişkili olduğunu gösterdi. Bu nedenle, sağ kalımı etkileyen bu risk faktörlerinin gelecekteki cerrahi planlamalarda dikkate alınması, hasta yönetiminin iyileştirilmesi ve mortalitenin azaltılması açısından önemlidir.
Keywords : kalça kırığı, mortalite, kalça cerrahisi

ORIGINAL ARTICLE URL