COVID-19 pandemisi sürecinde Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin sağlıkla ilgili yaşam tarzı değişikliklerinin ve takviye kullanım alışkanlıklarının incelenmesi

Authors : Dilara Bayram Özgür, Irem Tutku Aslanbay Koc

Pages : 457-468

Doi:10.26559/mersinsbd.1735065

View : 65 | Download : 105

Publication Date : 2025-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: COVID-19 pandemisi, sosyal mesafe ve izolasyon uygulamalarıyla birlikte birçok yaşam tarzı değişikliğine yol açmıştır. Bu durum; beslenme, uyku süresi, egzersiz miktarı, ekran karşısında geçirilen süre ve stres düzeyi gibi sağlıkla ilişkili birçok bileşenin yönetiminde zorluklar oluşturmuştur. Bu çalışmada, pandeminin neden olduğu yaşam tarzı değişiklikleri ve bu değişikliklerin takviye kullanımı üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim gören öğrencilere bir anket uygulanmıştır. 71 farklı üniversitenin çeşitli bölümlerinde okuyan 412 öğrencinin yanıtları değerlendirilmiştir. Çalışmada öğrencilerin demografik özellikleri, uyku ve egzersiz sürelerindeki değişiklikler, stres düzeyi, ekran karşısında geçirilen süre ve bu değişikliklere bağlı olarak besin takviyesi kullanımları incelenmiştir. Bulgular: Öğrencilerin %35.2’sinin bağışıklık destekleyici takviyeler kullandığı belirlendi (vitamin, %80.0). %6.3’ünün stresle başa çıkmak için en az bir ürün kullandığı gözlemlendi (SSRI, %65.2). Katılımcıların %33.5’inin vücut şekillendirme ve egzersizi desteklemek amacıyla takviye kullandığı belirlendi (protein ve amino asit takviyesi, %68.8). Öğrencilerin %9.7’sinin uyku kalitesini desteklemek amacıyla ürün kullandığı gözlemlendi (bitki çayı, %65.0). Ekran süresine bağlı baş ağrısı için öğrencilerin %29.6’sı ağrı kesici kullanırken, %11.4’ünün göz yanması/kuruluğu için ürün kullandığı belirlendi (yapay gözyaşı damlası, %87.2). Uyku kalitesindeki değişim ile stres (p<0.001) ve kilo artışı (p<0.01) arasında anlamlı ilişki saptandı. Benzer şekilde, ekran süresindeki artış ile stres düzeyinde artış (p<0.001) ve kilo alımı (p<0.001) arasında anlamlı ilişki belirlendi. Sonuç: Sonuç olarak, COVID-19 pandemisi üniversite öğrencileri arasında yaşam tarzında önemli değişikliklere neden olmuş ve bu durum uyku düzeni, ekran süresi ve stres düzeyi gibi çeşitli sağlıkla ilişkili bileşenleri etkilemiştir. Çalışmamız, öğrencilerin önemli bir kısmının bu değişimlerle başa çıkabilmek adına özellikle bağışıklığı destekleyici vitamin takviyelerine yöneldiğini ortaya koymuştur.
Keywords : COVID-19, yaşam tarzı değişikliği, takviye, aşı

ORIGINAL ARTICLE URL