1258/1843 Tarihli Nüfus Defterine Göre Kıbrıs Nüfusu Üzerine Toplumsal ve Demografik Değerlendirmeler

Authors : Kazim BAYCAR, Muhammet YENİYURT

Pages : 521-542

Doi:10.56720/mevzu.1334915

View : 111 | Download : 28

Publication Date : 2023-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma tarihsel demografi kapsamında on dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında Kıbrıs’ta nüfus ve beşerî sermaye yapılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bunu yaparken ekonomi tarihçiliğinde beşerî sermayenin bir temsili değişkeni olarak kullanılan “sayısal okuryazarlık düzeyleri” temel gösterge olarak kullanılmıştır. Kıbrıs’ta farklı dinlere mensup insanların birbiriyle iç içe yaşadığı ve ortak bir toplumsal yapı oluşturduğuna yönelik çıkarımlar mevcut literatürde yer almaktadır. Çalışmamız farklı dini gruplar arasındaki toplumsal etkileşimin beşerî sermayede de yakınsama meydana getireceği varsayımından hareketle akademik literatürde yer alan söz konusu yaklaşımı Kıbrıs özelinde beşerî sermaye bağlamında ve sayısal zeminde test etmeyi amaçlamaktadır. Bu maksat doğrultusunda makalemiz ekonomi tarihçiliğinde başvurulan “yaş yuvarlama” ve “ABCC” indeks hesaplamalarını kullanmaktadır. Sayısal analizimizin veri setini de 1843 yılında kayda alınan Lefkoşa Nüfus defteri oluşturmaktadır. Bu kayıtlarda Lefkoşa’daki Müslüman ve Hristiyan bireylerin isimleri, fiziksel özellikleri, yaşları, meslekleri, erkek çocuk sayıları yer almaktadır. Sayısal analizlerimizin neticesinde adadaki Müslüman ve gayrimüslim topluluklar arasında beşerî sermaye bağlamında ciddi bir farklılığın olmadığını gözlemlemekteyiz. Bu durum da İngiliz egemenliği öncesi Osmanlı Kıbrıs’ında toplumsal gruplar arasında homojenliğin sağlanmış olduğu fikrini doğrular niteliktedir.
Keywords : Kıbrıs, Nüfus Defterleri, Osmanlı Tarihi, Beşerî Sermaye, 19 Yüzyıl

ORIGINAL ARTICLE URL