Türk Siyasal Hayatında Cemiyetten Siyasal Parti Oluşumuna İttihat ve Terakki

Authors : Mücahit Dağ, Rıfat Karakoç

Pages : 151-162

Doi:10.53425/madergisi.1769917

View : 196 | Download : 295

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı İmparatorluğu birçok siyasal harekete sahne olmuştur. Bu siyasal hareketler Osmanlı’nın kendi iç dinamiklerinden kaynaklandığı kadar dış dinamiklerinden de cereyan etmiştir. Bunların en önemlileri arasında Batı Avrupa’da 19. yüzyılda kitlesel muhalif hareketlerin toplumsal alanda belirgin bir hâl almasını ve Fransız İhtilali ile birlikte siyasi değişimin “normal” olarak görülmeye başlanmasını sayabiliriz. Bu çerçevede Fransız İhtilali ile halkın egemenliği düşüncesi hayat bulmakla birlikte farklı coğrafyalara da yayılmaya başlamıştır. Bu durumda Osmanlı özelinde meşrutiyet hareketleri meydana gelmiştir. Bu doğrultuda Yeni Osmanlılardan aldığı miras ile İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı’nın son dönemlerine damgasını vuran önemli bir siyasi hareket olarak karşımıza çıkmıştır. Bu bakımdan bu çalışmanın konusu, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin siyasal bir parti olarak varlık gösterme sürecini incelemektir. Bu doğrultuda örgütlenme süreci, Osmanlı’nın mevcut siyasal yapısı ve siyasal parti oluşumu hususunda önemli bir kaynak sağlayacaktır. Dolayısıyla İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Osmanlı siyasal yapısından nasıl etkilendiği ve bu yapıyı nasıl şekillendirdiği açığa çıkarılmaya çalışılacaktır. Bunu yaparken Duverger’nin dört temel parti teşkilat tipinin (komite, ocak, hücre ve milis) İttihat ve Terakki Cemiyeti özelinde çalıştırılıp çalıştırılamayacağı sorusuna bakılacaktır.
Keywords : Komite, Ocak, Milis, Hücre, İttihat ve Terakki Cemiyeti.

ORIGINAL ARTICLE URL