SABAHATTİN ALİ’NİN KUYUCAKLI YUSUF ROMANINDA KAHRAMANIN YOLCULUĞU: ARKETİPİK VE TEMATİK BİR ÇÖZÜMLEME

Authors : Engin Keflioğlu

Pages : 975-998

Doi:10.12981/mahder.1566786

View : 224 | Download : 150

Publication Date : 2025-06-28

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, Sabahattin Ali\\\'nin Kuyucaklı Yusuf romanındaki Yusuf karakterini Joseph Campbell’ın “Kahramanın Sonsuz Yolculuğu” teorisi bağlamında inceleyerek, Yusuf’un epik ve trajik bir kahraman arketipi olarak konumlandırılabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Campbell’ın monomiti, kahramanın dönüşüm yolculuğunu 17 temel aşamada tanımlar ve bu yapının evrenselliğini vurgular. Yusuf\\\'un hikâyesi, bu aşamaların birçoğunu belirgin bir şekilde yansıtmaktadır: Ailesinin öldürülmesiyle başlayan “Maceraya Çağrı”, Edremit\\\'in toplumsal normlarına uyum sağlamayı reddetmesiyle “Çağrının Reddedilmesi” aşamaları belirginleşir. Salâhattin Bey\\\'in himayesi ve doğayla kurduğu derin bağ üzerinden “Doğaüstü Yardım”ı alması, yozlaşmış güçlerle yüzleşmesiyle “İlk Eşiğin Geçilmesi” ve “Balinanın Karnı” aşamalarını temsil eder. Şakir ve Hilmi Bey gibi karakterlerle karşılaştığı zorluklar “Sınavlar Yolu”nu oluştururken, Muazzez ile ilişkisi “Tanrıça ile Karşılaşma” ve “Baştan Çıkarıcı Olarak Kadın” aşamalarını somutlaştırır. Otorite figürleriyle çatışması “Baba ile Uzlaşma”, içsel dönüşümü “Tanrılaştırma” ve nihayetinde toplumdan kopuşuyla “Nihai Ödül” aşamalarını içerir. Ancak roman, monomitin “Dönüş” aşamasındaki bazı adımlarını tamamlamaz; Yusuf\\\'un topluma yeniden entegrasyonu yerine, toplumdan nihai kopuşuyla son bulur. Bu durum, realist edebiyatın mitolojik yapılarla bütünleşirken karşılaştığı sınırlılıkları gösterir. Çalışma, Yusuf\\\'un karakterini monomit çerçevesinde analiz ederek eserin tematik derinliğine katkı sağlamakta ve arketipik anlatıların realist edebiyatta uygulanabilirliğine dair yeni bir perspektif sunmaktadır.
Keywords : Monomit, Kahraman Arketipi, Üstmimetik Kip, Kahramanın Yolculuğu, Kuyucaklı Yusuf

ORIGINAL ARTICLE URL