İŞLEVSEL KURAM BAĞLAMINDA TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELİN ÇEYİZİ GELENEĞİ

Authors : Büşra Baysal

Pages : 899-916

Doi:10.12981/mahder.1573135

View : 155 | Download : 72

Publication Date : 2025-06-28

Article Type : Review Paper

Abstract :Evlenecek çiftin kuracağı yuvada kullanılması amacıyla hazırlanan çeyiz, uzun bir hazırlık sürecini gerektirir. Bu sürecin başlangıcı beşiğe kadar dayandırılır. Sürecin sonlanması ise evliliğin gerçekleşmesiyle olur. Hazırlanan çeyizin miktarı, niteliği içinde bulunulan maddi ve manevi duruma göre değişkenlik gösterir. Türk kültüründe çeyiz geleneği gereklilik neticesinde doğmuştur. Gelenek, iletişim vasıtası ve sosyalleşme aracı olmasının yanında el sanatları bağlamında becerilerin geliştirildiği, geleneğin yaşatıldığı, aktarıldığı bir alandır. Bu çalışma, Türk kültüründeki çeyiz geleneğini işlevsel kuram çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çeyiz, evlilik sürecinde yalnızca maddi bir hazırlık değil, aynı zamanda sosyal ilişkileri güçlendiren, kültürel değerleri aktaran, toplumsal işlevleri yerine getiren bir gelenektir. Araştırma, İç Anadolu bölgesinde yapılan saha gözlemleri ve belge analizleriyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcı gözlem ve doküman analizi yöntemleri kullanılarak çeyizin hazırlanma, sergilenme süreci ve toplumsal etkileri incelenmiştir. Bulgular, eğlenme hoşça vakit geçirme, toplumsal kurumlara destek verme, kültürün genç kuşaklara aktarılması ve toplumsal baskılardan kurtulma olarak çeyiz geleneğinin dört temel işlevini ortaya koymaktadır. Çeyiz hazırlığı süreci, evlenecek olan gelinin pratik beceriler kazanmasına, toplumsal sorumluluklarını öğrenmesine yardımcı olmaktadır. Ayrıca, çeyizin kamusal alanda sergilenmesi, toplumsal bağları güçlendirerek evlilik kurumunun önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, çeyiz, bireysel ve toplumsal düzeyde önemli işlevler üstlenen bir gelenektir. Modern dünyada da gelişerek varlığını sürdürmeye devam etmektedir
Keywords : Çeyiz, Gelenek, Evlilik, Kültür, İşlevsellik

ORIGINAL ARTICLE URL