TEKSTİL TASARIMINDA GELENEKSEL DOKUMA TEZGÂHLARININ JAKAR TEKNOLOJİSİNE KATKILARININ İNCELENMESİ

Authors : Hanife Güneş Yarmacı

Pages : 2291-2312

Doi:10.12981/mahder.1732173

View : 108 | Download : 224

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dokuma tezgâh teknolojilerinin tarihsel gelişimi, tekstil tasarımının hem işlevsel hem de estetik yönlerini şekillendirmiştir. Bu çalışma, Türkiye’de kullanılan çekme ve Beledi tezgâhları, Çin’e özgü geleneksel çekmeli brokar tezgâhları ile Hindistan’da geliştirilen Jala ve Gathua sistemlerinden modern Jacquard mekanizmasına kadar uzanan teknik dönüşümü incelemektedir. Araştırma kapsamında öncelikle China National Silk Museum’daki (Hangzhou) “A World of Looms” sergisinde yer alan çekmeli tezgâh örnekleri değerlendirilmiş, ardından Hindistan’ın Ahmedabad ve Varanasi kentlerinde saha çalışmaları yürütülmüştür. Ayrıca Yeni Delhi’deki National Handicrafts and Handlooms Museum (Crafts Museum)’da yapılan doğrudan eser incelemeleri araştırmayı desteklemiştir. Bulgular, geleneksel tezgâhların çözgü ipliklerini bireysel olarak kontrol etmeye dayalı sistemleri sayesinde büyük raporlu desenlerin üretiminde tasarımcılara geniş imkânlar sunduğunu göstermektedir. Bu esneklik, Jacquard mekanizmasının mekanik yapısıyla birleşerek daha hızlı ve endüstriyel ölçekli üretimlerin önünü açmıştır. Çalışma, tarihsel tezgâhların yalnızca teknik ve estetik açıdan değil, aynı zamanda günümüz Jacquard tasarımlarının gelişiminde belirleyici bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Tekstil Tasarımı, Çekme Tezgâh, Jakar Tezgâhı, Jala Tezgâhı, Desen Mekanizması

ORIGINAL ARTICLE URL