TÜRKİYE’DE AİLE VE ARAŞTIRMA: DEVLET TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN AİLE ÇALIŞMALARINA DAİR BİR ANALİZ

Authors : Mehmet Fatih Aysan, Ebru Aracı

Pages : 12-39

View : 334 | Download : 440

Publication Date : 2025-11-13

Article Type : Research Paper

Abstract :Aile, toplumun bir yansıması olarak ele alındığında toplumsal değişimlerin doğrudan anlaşılabileceği bir kurum olarak karşımıza çıkar. Toplumsal dönüşümün aile üzerindeki etkilerini ulusal ölçekte yapılan araştırmalar ve yayınlar üzerinden okumak da mümkündür. Türkiye’de ailenin dönüşümü üzerine yapılan çalışmalarının birçoğunun kaynağında, ülke genelinde yapılan ve genellikle devlet kurumları tarafından desteklenen nicel ve nitel araştırmalar vardır. Ancak devlet kurumları tarafından üretilen araştırma veri- leri ve diğer yazılı kaynakların analizi (araştırmada seçilen değişkenler, temalar, yayımlanan kitapların başlıkları vb.) yeterince incelenmemiştir. Hâlbuki aile araştırmaları ve yayınlardaki değişimin sosyolojik analizi Türkiye’de aile yapısının değişimi ile siyasetçiler ve bürokratların önceliklerini anlamak açısından değerli bilgiler sunabilir. Bu çalışma, ulusal çapta yapılmış araştırmalardan ve yayınlardan yola çıkarak resmî kurumların aileye nasıl yaklaştıklarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, devlet ku- rumlarının aileyleilgili hangi meseleler üzerine veri topladığı, zaman içerisinde araştırma sorularında ve temalarında bir değişim olup olmadığı, değişimlerin devletin aile politikalarında bir dönüşüme öncülük edip etmediği gibi sorular cevaplanacaktır. Bu çalışma, 1990-2023 yılları arasındaki yapılmış aile araştırmaları ile yayınların analizine dayanır. Çalışmada aile üzerine yapılan çalışmaların 1980’lerin sonundan itibaren düzenli bir şekilde devam ettiği, özellikle son yıllarda farklı konularda bilimsel araştırmalara ağırlık verildiği görülmüştür. Ulusal çalışmalar arasında aile ilişkileri, evlilik, sosyal hayat ve sosyokültürel temalar öne çıkarken kitaplarda ise aileye dair genel konular, kadın ve sağlık temaları öne çıkmaktadır. İncelenen üç dönemde (1990-2001, 2002-2010, 2011-2023) çok büyük değişimler olmamakla birlikte ulusal araştırma- ların ve yayınların özellikle 1990’larda yapıldığı, 2010’lardan sonra daha çok ulusal ölçekte yapılan nicel çalışmalara odaklanıldığı görülmektedir. Bu çalışmalar incelendiğinde gerek yayın başlıklarının gerekse araştırmaların ve bunlarda kullanılan soruların değişen toplumsal yapıya ve kamu otoritesinin önceliklerine göre yıllar içinde yeniden şekillendiği iddia edilebilir.
Keywords : Aile, Politika, Değişim, Sosyal Araştırma, Devlet, Türkiye Aile Yapısı Araştırması

ORIGINAL ARTICLE URL