EĞİTİM YÖNETİMİNDE İKİZ DÖNÜŞÜMÜN DİJİTAL LİDERLİK KURAMLARI ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİJİTAL LİDERLİK MODELİ

Authors : Büşra Koç

Pages : 117-128

Doi:10.56677/mkuefder.1818257

View : 76 | Download : 131

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, eğitim yönetiminde giderek önem kazanan ikiz dönüşümü yani dijital ve sürdürülebilir dönüşümün eş zamanlı yürütülmesi olgusunu, dijital liderlik kuramları çerçevesinde kavramsal olarak incelemekte ve bu bağlamda Sürdürülebilir Dijital Liderlik (SDL) adını taşıyan bütünleşik bir liderlik modeli önermektedir. Araştırma, nitel yaklaşımla tasarlanmış olup kuramsal analiz ve doküman incelemesi yöntemleri kullanılmış; AB Dijital Eğitim Eylem Planı (2021–2027), OECD Learning Compass 2030, UNESCO ESD-2030 ve UNESCO (2023) Yapay Zekâ Rehberi gibi uluslararası belgeler ile Türkiye’nin 12. Kalkınma Planı (2024–2028), MEB Stratejik Planı (2024–2028) ve Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programları analiz edilmiştir. Bulgular, dijitalleşmenin politika söyleminde daha çok altyapı, veri ve beceriler bağlamında teknik-operasyonel bir çerçevede, sürdürülebilirliğin ise sosyal adalet, etik ve çevresel duyarlılık ekseninde normatif olarak konumlandığını göstermektedir. Bu iki hattın politika ve uygulama düzeyinde büyük ölçüde paralel fakat kopuk ilerlediği saptanmıştır. Literatür incelemesi, dijital liderlik çalışmalarının etik, veri yönetişimi ve çevresel maliyet gibi alanlarda sınırlı kaldığını; sürdürülebilir liderlik yaklaşımının ise dijital çağın yönetişim gerekliliklerini yeterince içermediğini ortaya koymuştur. Önerilen SDL çerçevesi, liderliği teknolojik kapasite, etik-veri yönetişimi, yeşil bilişim, pedagojik inovasyon ve paydaş katılımı boyutlarında yeniden tanımlamakta; böylece kuramsal literatüre ve uygulamaya bütüncül bir model sunmaktadır. Çalışma, gelecekte SDL ölçme araçlarının geliştirilmesi, ampirik testler ve çoklu durum çalışmaları yapılması gerektiğini önermektedir.
Keywords : İkiz dönüşüm, dijital liderlik, sürdürülebilir liderlik, sürdürülebilir dijital liderlik, yapay zekâ etiği, yeşil bilişim.

ORIGINAL ARTICLE URL