THE CLASSIFICATION OF SOCIAL AND ECONOMIC LIFE IN ISTANBUL IN THE SECOND HALF OF THE EIGHTEENTH-CENTURY BY ISTANBUL AHKÂM REGISTERS (1755-1765)

Authors : Mehmet BULUTTEKİN

Pages : 347-404

View : 28 | Download : 12

Publication Date : 2015-04-21

Article Type : Research Paper

Abstract :18.yüzyılda İstanbul’daki toplumsal yaşamı değerlendirme amacındaki bu çalışma, 1755-1765 yılları arasındaki döneme ait İstanbul Ahkâm Defterleri’nin tasnifine yöneliktir. Ahkâm defterlerinde yer alan kayıtlardaki hükümleri tasnif edebilmek için; insert ignore into journalissuearticles values(a); defter numaraları, insert ignore into journalissuearticles values(b); başvuru yerleri, insert ignore into journalissuearticles values(c); ihtilaf konuları, insert ignore into journalissuearticles values(d); ihtilafın taraflarının sosyal konumları, insert ignore into journalissuearticles values(e); ihtilafın taraflarının dinleri ve insert ignore into journalissuearticles values(f); başvuru yılları, temel analiz değişkenleri olarak seçilmiştir. Her bir hüküm, bu sistematiğe göre -öncelikle kendi içlerinde ve daha sonra da genel analize tabi tutularak- incelenmiştir. İstanbul Ahkâm Defterleri Kayıtları’nda, Ocak 1755-Aralık 1764 tarihleri arasındaki dönemde, sosyal hayat ile ilgili olarak 531 tane hüküm tespit edilmiştir. 3-7 arasında yer alan ilgili Ahkâm defterindeki bu hükümlerden, en fazla kaydın 6 numaralı defterde insert ignore into journalissuearticles values(%31,6); yer aldığı görülmüştür. İstanbul’da yaşanan toplumsal sorunların, yoğunluklu olarak “cürüm ve ceza” insert ignore into journalissuearticles values(%50,8); ve “miras” insert ignore into journalissuearticles values(%23,3); konularıyla ilgili oldukları belirlenmiştir. Bununla birlikte en fazla toplumsal sorun, Üsküdar insert ignore into journalissuearticles values(%38,6); bölgesinde yaşanmıştır. Yine, Suriçi kazasında sıklıkla “Müslim ve Gayrimüslim mahallelerinin yerleşimi” insert ignore into journalissuearticles values(19 karar);; Galata, Haslar ile Üsküdar kazalarında yoğunlukla “eşkiyalık, ev basma, katl, yaralama, darp, gasp, hırsızlık ve zulüm” insert ignore into journalissuearticles values(sırasıyla 36, 101 ve 54 karar); konularına ilişkin sorunlar yaşanmıştır. 18.yüzyılda İstanbul’daki toplumsal sorunların, çoğunlukla yönetilenler insert ignore into journalissuearticles values(reaya); arasında yaşandığı belirlenmiştir. Hem müracaat eden ve hem de şikayet edilen taraflar, çoğunlukla şehir merkezinde yaşayan Müslüman yönetilen reayadan müteşekkildir. İncelenen dönemdeki sorunların %35,4’ünün, 1763-1764 yılları arasındaki dönemde yaşandığı tespit edilmiştir
Keywords : 18 yüzyıl, İstanbuldaki sosyal hayat, İstanbul Ahkâm Defterleri

ORIGINAL ARTICLE URL