1831 nüfus kayıtlarında Derinkuyu (Melekobi)’da sosyoekonomik yapı

Authors : Fatih Abanoz

Pages : 1124-1145

Doi:10.30783/nevsosbilen.1465269

View : 150 | Download : 136

Publication Date : 2024-09-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Birey veya kişi manasında olan nüfus, Arapça “Nefs” kelimesinden gelmekte olup, bir bölgede veya ülkede yaşayan insan topluluğu demektir. Nüfus, bir bölgenin dinamizmi olmakla birlikte nicelik ve nitelik açısından detaylı sonuçlar elde etmemizi sağlar. Yani herhangi bir yerin nüfusu, bölgenin iktisadi, içtimai ve sosyokültürel yapısı hakkında aydınlatıcı bilgiler verir. Bu bakımdan nüfus sayımları bölgelerin analizi noktasında önemli bir realitedir. Nüfus sayımları, bölgeler hakkında detaylı bilgiler verirken aynı zamanda geçmiş dönemlerin aydınlatılmasında da rol üstlenir. Bilhassa soy hakkında araştırma yapan kişiler ile ilgili aile büyüklerinin (cedlerinin) nereden geldiği, meşgul olunan ekonomik uğraşlar, aile yapıları vs. gibi unsurlar öğrenilir. Bu konuda Osmanlı Devleti, 19. yüzyılın ilk yarısında II. Mahmut döneminde uyguladığı ilk nüfus sayımları ve bu sayımların kaydedildiği defterler ile bahsedilen bilgilere erişmek açısından önemli bir çalışma gerçekleştirmiştir. Osmanlı’nın çoğu bölgesinde tutulan bu sayımlar, günümüzde Nevşehir ilinin bir kazası olan Derinkuyu (Melekobi) bölgesinde de 1831-1845 yılları arasında 6 kez yapılmıştır. İş bu çalışmada 1831 yılında ilk kez uygulanan nüfus sayımlarından hareketle Derinkuyu (Melekobi) bölgesinde yaşayan Müslim ve Gayrimüslim halkın kaç bireye sahip olduğu, hane sayıları, hane büyüklerinin isimleri, lakapları, meslekleri, tipolojik özellikleri ve diğer hane üyelerinin isim ve yaş bilgileri ifade edilmiştir.
Keywords : Derinkuyu, Melekobi, Nüfus, Müslim, Gayrimüslim

ORIGINAL ARTICLE URL