Türkiye’de kirlilik sığınağı hipotezi mi, yoksa kirlilik hale hipotezi mi geçerlidir?: Genişletilmiş sınır testi (A-ARDL) yaklaşımı

Authors : Oğuzhan Demir, Dilek Özdemir, Sevda Yapraklı

Pages : 807-824

Doi:10.30783/nevsosbilen.1517522

View : 172 | Download : 124

Publication Date : 2025-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımların (DYY) çevre kirliliği üzerindeki etkisini Kirlilik Sığınağı Hipotezi (KSH) ve Kirlilik Hale Hipotezi (KHH) kapsamında analiz etmektedir. 1975-2022 dönemine ait karbon emisyonları, kişi başına enerji tüketimi, DYY girişleri, ticari açıklık, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ve ekonomik büyüme değişkenleri kullanılarak Genişletilmiş Sınır Testi (A-ARDL) yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, DYY’nin kısa ve uzun dönemde CO₂ emisyonlarını artırdığını ve KSH’nin Türkiye için geçerli olduğunu göstermektedir. Özellikle enerji yoğun ve karbon salınımı yüksek sektörlere yönelen DYY’ler, çevresel sürdürülebilirliği tehdit etmektedir. Bu sonuçlar, DYY politikalarının çevre dostu teknolojilere ve yenilenebilir enerji yatırımlarına yönlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, enerji verimliliğini artıran yapısal dönüşüm politikalarının uygulanması, karbon emisyonlarını azaltma noktasında kritik bir rol oynayacaktır. Gelecekte yapılacak çalışmalarda sektörel ve bölgesel düzeyde analizlerin derinleştirilmesi, DYY’lerin çevresel etkilerini daha kapsamlı bir şekilde ortaya koyacaktır.
Keywords : Kirlilik Sığınağı Hipotezi, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Kirlilik Hale Hipotezi, A-ARDL Sınır Testi

ORIGINAL ARTICLE URL