BORÇLA YATIRIM: BİREYSEL YATIRIMCILARIN VE İHTİYAÇ KREDİLERİNİN BORSA GETİRİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Authors : Elvan Öztürk

Pages : 238-253

Doi:10.52122/nisantasisbd.1808831

View : 42 | Download : 163

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bireysel borçlanma, tüketim amaçlı kullanılabileceği gibi, finansal piyasalardaki oynaklıklardan kazanç sağlamak isteyen bireyler tarafından yatırım amacıyla da değerlendirilebilmektedir. Son yıllarda hızla artan bireysel yatırımcı sayısı, davranışsal eğilimlerin ve yatırım kararlarının ardındaki dinamiklerin incelenmesini gerekli kılmıştır. Bu çalışma, bireysel yatırımcı davranışlarını tespit etmek amacıyla; ihtiyaç kredisi kullanımı ve makroekonomik değişkenlerin, BIST 100 ve BIST Halka Arz endeksleri üzerindeki etkilerini nominal ve reel modeller üzerinden analiz etmektedir. 2006–2025 dönemi aylık verileriyle oluşturulan modellerde yapısal kırılmalar belirlenmiş, bu doğrultuda alt dönemler üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Bulgular, bireysel yatırımcı sayısındaki artışların 2020’ye kadar her iki endekste de getirileri negatif etkilediğini, ancak 2022 sonrası halka arz endeksi üzerinde pozitif etkiler yarattığını göstermiştir. Bu sonuç, yeni yatırımcıların genellikle düşük finansal okuryazarlığa sahip, sürü davranışına yatkın ve kısa vadeli kazanç beklentisiyle hareket eden bir profile sahip olmaları ve bu nedenlerden ötürü spekülatif haberlerden kolayca etkilenerek panik satışları gerçekleştirmeleriyle açıklanabilir. Bu yatırımcı profili, piyasa oynaklığını artırarak istikrarsız bir piyasa ortamı yaratabilir ve piyasa güvenini zedeleyerek getiriler üzerinde baskı oluşturmuş olabilir. 2022 sonrası dönemde ise yüksek enflasyona karşı korunma arayışının ve halka arzlara yönelik yoğun talebin negatif etkiyi tersine çevirdiği görülmektedir. Ayrıca, ihtiyaç kredisi hacmindeki artışın borsa getirileriyle pozitif ilişki göstermesi, bu kredilerin yatırım amaçlı kullanılmış olabileceğine işaret etmektedir. Bu bulgular, yatırımcı davranışlarının dönemler itibarıyla değişimini ve hisse senedi piyasasının bu değişime tepkisini ortaya koymaktadır.
Keywords : Yatırımcı Davranışı, Tüketici Kredisi, Yapısal Kırılma Analizi, Davranışsal Finans

ORIGINAL ARTICLE URL