Trabzon’un kentsel akslarının yeniden kurgulanması: Kolektif bellekten tasarıma

Authors : Deniz Bayrak, Aslıhan Öztürk

Pages : 113-129

View : 97 | Download : 101

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kentlerin bugün içinde bulunduğu fiziksel ve ruhsal durumu kavramak ancak o kentin yerel tarihine ışık tutmakla mümkündür. Tarihsel süreç boyunca stratejik önemini korumuş Trabzon kentinin yerel tarihine ışık tutmak ise araştırmacılar için her zaman ilgi çekici olmuştur. Bu çalışmada “Kent Bellek: Trabzon” üst başlıklı atölye çalışması ile Trabzon’un en yoğun ve dinamik aksları olan “Meydan-Kunduracılar, Meydan-Maraş Caddesi ve Meydan-Uzun Sokak” aksları ele alınmıştır. Genel amaç; bu üç ana aksın tasarımcının belleğindeki yerini sorgulamak ve çalışma alanının siluetini tasarımcı tarafından belirlenen yeni dinamikler doğrultusunda yeniden düşünmek olarak ifade edilebilir. Bunu yaparken akslar üzerindeki tescilli binalara tasarımcı tarafından yeni bir işlev yüklenmesi, üç ana aksın siluetinin yeniden tasarlanması (kültürel sürdürülebilirlik bağlamında yeni bir kütle tasarımı, sokak tasarımı, yaya aksı, zemin malzemesi, cephe kurgusu ve malzeme vb. öneriler) öngörülmüştür. Dörder kişiden oluşan üç grup halindeki on iki mimarlık lisans öğrencisi tarafından aksları deneyimleyen insanlarla yaptıkları yarı-yapılandırılmış görüşmeler ile veriler toplanmıştır. Verilerden elde edilen sonuçlar beş anahtar kelime ile özetlenerek güncel belgeleme olarak değerlendirilen dijital fotoğraflandırma, 2 boyut ve 3 boyut düzleminde eskiz çalışmaları ya da bilgisayar destekli çizimler ile kavramsal ve fiziksel olarak tasarım önerileri üretilmiştir. Sonuç olarak, fiziksel mekanların toplumsal hafızadaki yerine dayanan, Trabzon’un tarihsel belleği ile güncel mekânsal dinamiklerini bir araya getiren alternatif bir okuma ve tasarım yaklaşımı geliştirilmiştir.
Keywords : Bellek, Kentsel Aks, Kültürel Sürdürülebilirlik, Tasarım, Trabzon.

ORIGINAL ARTICLE URL