Afet yardım çalışanı kadınlarda psikolojik dayanıklılık: 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde görev alan kadın kamu çalışanları üzerine bir araştırma

Authors : Sezen Sırımsı Çetin, Meliha Kırkıncıoğlu

Pages : 227-242

View : 30 | Download : 26

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada 6 Şubat depreminde görev alan kadın kamu çalışanlarının “psikolojik dayanıklılık” fenomenini nasıl deneyimlediği ve psikolojik dayanıklılıklarını oluşturan özelliklerin neler olduğu temel sorularının cevapları aranmaktadır. Bu temel soruların eşlikçisi olan alt problem soruları ise şunlardır: Çalışanlar kadın afet çalışanı olmanın avantajlı ve dezavantajlı olduğu yönleri nasıl tanımlamaktadırlar? Toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılığa maruziyeti nasıl değerlendirmektedirler? Veriler 6 Şubat depremlerinde sahada görev almış çeşitli meslek gruplarından (arama kurtarma teknisyeni, hemşire, yönetici, öğretmen, vaize, psikolojik danışman) müteşekkil yaşları 20 ile 48 arasında değişen (ortalama 38,91, standart sapması 9.4) 23 kadınla derinlemesine mülakat yöntemiyle toplanmıştır. Demografik veriler ise Kişisel Bilgi Formu doldurtularak elde edilmiştir. Nitel yöntemle yapılan bu araştırmada görüşme kayıtlarındaki temalar, örüntüler, sık geçen kelimeler gibi içeriğin önemli olduğu düşünülen parçalarını belirlemek ve analiz etmek için kullanılan “içerik analizi” yöntemi kullanılmıştır. Mülakat verileri Maxqda 2024 nitel veri analiz programı ile analiz edilmiş olup analiz sonucu 2 Ana Tema, 6 Tema ve 40 Kod oluşturulmuş ve bulgular bu tema ve kodlar üzerinden sunulmuştur. Çalışmamız, 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde afet yardım çalışanı olarak görev yapan kadınların barınma, beslenme, mahremiyet ve özellikle tuvalet gibi fiziksel ihtiyaçlarının karşılanmaması nedeniyle fiziksel ve psikolojik zorluklar yaşadığını, organizasyonel yapılarda yeterli destek mekanizmalarının bulunmadığını, karar alma mekanizmalarında erkeklere nazaran daha az yer aldıklarını ve toplumsal cinsiyet rolleri gereği zaman zaman önyargılarla karşılaştıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca bu çalışma afet yardım çalışanı kadınların psikolojik dayanıklılıklarının yüksek olduğunu, bu dayanıklılığı etkileyen unsurlar arasında kişisel özellikler yanında kurumsal ve çevresel destekle birlikte hemcinsleri ile olan dayanışmalarının da rol aldığını göstermektedir.
Keywords : 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri, psikolojik dayanıklılık, kadın kamu çalışanları, afet yardım çalışanları, kadın dayanışması

ORIGINAL ARTICLE URL