Hanefî Doktrininde Maslahat Sebebiyle Antlaşmaların Bozulabileceği Görüşü ile Modern Hukuktaki “Rebus Sic Stantibus” İlkesi Hakkında Bir Tahlil

Authors : Ali Aslan TOPÇUOĞLU

Pages : 39-77

Doi:10.17120/omuifd.800337

View : 48 | Download : 11

Publication Date : 2020-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Uluslararası ilişkilerde belirli amaçlar için yapılan antlaşmalarla kabul edilen taahhütler, ahlâkî ve hukukî nitelik taşıdığından bunlara sadakat gösterilmesi, barış ve güven esası için oldukça önem arz etmektedir. İs-lam’ın temel kaynaklarında barışa yönelik antlaşmalar yapılmasını veya süresi tamamlanan antlaşmaların yenilenmesini engelleyici bir hüküm bulunmadığı için İslam ülkesi devlet başkanının toplumun menfaatini dikkate alarak gayrimüslim ülke/ülkelerle antlaşma yapmasında dinî/hukukî bir engel söz konusu değildir. Bununla birlikte Hanefî dokt-rininde İslam toplumunun maslahatı gereği akdedilmiş bir antlaşmanın karşı tarafa bilgi vermek şartıyla bozulabileceği malumatı yer almakta-dır. Bu yaklaşım, modern hukuktaki ‘rebus sic stantibus’ ilkesini anım-satmaktadır. Bu ilkeye istinaden günümüz hukukunda şartların değiş-mesi ve devletin menfaati göz önünde bulundurularak bazı durumlarda antlaşmalar bozulabilmektedir. İşte ele aldığımız bu çalışmada Ha-nefîlerin konuyla ilgili yaklaşımları ve bunları dayandırdıkları deliller üzerinde durulmakta, çok fazla detaya girmeden modern hukukta belir-tilen ilkeyle örtüşüp örtüşmediği ile ilgili bir analiz yapılmaktadır.
Keywords : Hanefî Mezhebi, Antlaşma, Rebus sic stantibus ilkesi, Şartların değiş mesi, Maslahat, Akdin Bozulması, Hanefî Mezhebi, Akdin Bozul ması

ORIGINAL ARTICLE URL