DEPREMDEN ETKİLENEN ÇOCUKLARIN DEPREME İLİŞKİN ALGILARI

Authors : Emine Yılmaz BOLAT, Merve KOYUNCU, Pınar DEMİR

Pages : 487-502

View : 95 | Download : 4

Publication Date : 2023-05-16

Abstract :Depremler, yaralanmalara, can ve mal kayıplarına neden olabilen bir doğa olayıdır. Yer kabuğundaki kırılmalar sonucunda aniden ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak yeryüzünü sarsmasına deprem adı verilmektedir. Yeryüzü sarsıntılarının şiddetine göre nesneler, canlılar ve insanlar sarsıntılardan olumsuz etkilenebilmektedir. Geçmişte yurdumuzda birçok yıkıcı depremler olduğu gibi, gelecekte de sık sık oluşacak depremlerle büyük can ve mal kaybına uğrayacağımız bir gerçektir (İşçi, 2008). Ortaya çıkan etkileri bakımından çocuklar da yetişkinler gibi deprem felaketinden korkmaktadır. Çocukların depremden etkilenme derecesini, kayıp derecesi, ailenin tepkisi, cinsiyet, yaş, daha önceki ve günlük yaşantılar, depremin dolaylı etkileri, ayrılık, aile içi ilişkiler, ekonomik koşullar ve sosyal destek gibi bazı faktörler belirlemektedir. Okul öncesi dönem çocukları deprem sürecini anlamlandırmada bazı sorunlar yaşayabilmekte, zihinlerinde cevaplandırmaya çalıştıkları bazı sorularla karşı karşıya kalmakta ve içinde bulundukları yaş dönemi nedeniyle gördükleri somut yaşantılara dayanarak depremi anlamaya çalışmaktadır. Bu çalışmada, depremden etkilenen çocukların resimler aracılığıyla ve deprem kavramı hakkındaki görüşlerini ürettikleri metaforlar aracılığıyla deprem algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubunu, 2 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremlerden etkilenerek Mersin’deki Kredi Yurtlar Kurumu’nda geçici barınma sağlayan beş-altı yaş grubu 20 çocuk oluşturmaktadır. Çocuklara resimler araştırmacılar tarafından “deprem konulu bir resim çiziniz” yönergesi verilerek pastel boyalarla çizdirilmiştir. Çocukların depreme ilişkin algılarının belirlenmesi için çocukların çizmiş ve açıklamış olduğu resimler analiz edilmiştir. Ayrıca çocuklara “Deprem,…gibidir. Çünkü,….” ifadeleri araştırmacılar tarafından söylenerek çocukların depreme ilişkin metaforları kaydedilmiştir. Araştırmada veriler elde edildikten sonra her bir çocuk resmi konu, çizimi yapılan kişi ve nesneler ile kullanılan renkler açısından betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Çocukların depreme ilişkin metaforik algıları ise araştırmacılar tarafın-dan benzerliklerine göre kategorilere ayrılmıştır. Bu kategorilere bağlı olarak, deprem kavramının ortak ve farklı metaforlar aracılığıyla temsil edildiği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda çocukların çizdikleri resimlerde yaralanan insanlar, yıkılan binalar, ambulans-lar gibi gerçek durumu yansıtmaya çalışan resimler çizdikleri ve çocukların depremi acı veren bir olay olarak tanımladıkları belirlenmiştir.
Keywords : Deprem, çocuk resimleri, metaforik algı, okul öncesi

ORIGINAL PAPER URL