Abstract :Motivasyon, öğrenme ve öğretme sürecinde hedeflere ulaşma ve etkili öğrenmenin gerçekleştirilmesi için büyük önem taşımaktadır. Öğrenme sürecinde motivasyonun verimliliği artırması, sistematik olması ve süreklilik sağlaması için kuram ve modellere dayalı olarak tasarlanması gerekmektedir. Bu modellerden biri de Keller (1987) tarafından geliştirilen, Attention (Dikkat), Relevance (Alaka), Confidence (Güven) ve Satisfaction (Doyum) boyutlarından oluşan ARCS Motivasyon Modelidir. Bu model, içerdiği boyutlarla hem öğrenme sürecine dâhil edilmesini kolaylaştırmakta hem de sürecin öğrenci özelliklerini dikkate alarak tasarlanmasını sağlamaktadır. Öğrenme sürecine dâhil edilen bu modelin dikkat boyutunda ilgi çekme, alaka boyutunda gerçek yaşamla ilişkilendirme, güven boyutunda başarı duygusunu oluşturma, doyum evresinde ise tatmin duygusunu oluşturma gibi ulaşılması gereken hedefler bulunmaktadır. Bu çalışmada, ARCS Motivasyon Modeli ile ilgili yapılan çalışmaların bibliyometrik analizinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında Web of Science (WoS) veri tabanında yayınlanmış farklı türdeki 231 çalışmanın bibliyometrik verisi incelenmiştir. ARCS Motivasyon Modeli ile ilgili yapılan 231 çalışmanın yıllara göre dağılımı incelendiğinde en fazla 2023 (30), 2018 (28), 2022 (27) yıllarında ve en az çalışmanın 2024 (4), 2014 (11) yıllarında olduğu görülmüştür. Bu çalışmalar, araştırma disiplinleri açısından incelendiğinde ağırlıklı eğitim bilimleri (157) olmak üzere, bilgisayar bilimleri (80) alanlarında olduğu, yayın türünün büyük oranda dergi makalesi (162) ve bildiri (66) olduğu, çalışmaların ülkelere göre dağılımına bakıldığında Tayvan (36), ABD (34), Çin (27) ve Japonya (20) ağırlıklı olduğu sonucuna varılmıştır. ARCS Motivasyon Modeli ile ilgili yapılan çalışmalarda sıklıkla kullanılan anahtar kelimelere bakıldığında 78 tekrar ile ARCS model, 48 tekrar ile motivation (motivasyon), 18 tekrar ile gamification (oyunlaştırma), 17 tekrar ile augmented reality (artırılmış gerçeklik), 14 tekrar ile ARCS, 15 tekrar ile learning motivation (öğrenme motivasyonu), 11 tekrar ile virtual reality (sanal gerçeklik) ve e-learning (e-öğrenme) kavramlarının kullanıldığı görülmüştür. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular, ARCS Motivasyon Modeli ile ilgili alanda yazılmış makalelere geniş bir bakış açısı sağlayarak öğrenme ve öğretme sürecinde bu modeli kullanacak araştırmacıların ve eğitimcilerin konunun genel hatlarını belirlemelerini, konuyla ilgili eğilimlerin neler olduğunu anlamalarını sağlayacaktır. Keywords : ARCS Motivasyon Modeli, ARCS, Motivasyon, Bibliyometrik Analiz
