Abstract :Yaşamak, barınmak ve beslenmek gibi eğitim alma, meslek sahibi olma ve istihdam edilme de her bireyin doğal ve yasal hakkıdır. Bu hak çerçevesinde bireylere, mevcut duruma bakmaksızın, devletlerin ve toplumların bu imkanları sağlaması gerekmektedir. Toplumun bütün fertleri gibi bu olanakların özel gereksinimli bireylere de sunulması şarttır. Özel gereksinimli bireylerin mesleki eğitimi ve istihdamı, bağımsız yaşamlarını sürdürebilmeleri için hayati bir öneme sahiptir. Bu bireylerin eğitim olanaklarına erişimde, meslek edinmede ve iş bulma sürecinde karşı karşıya oldukları zorluklar olmasına rağmen bunların çoğunun aşılabilir olması özel gereksinimlerinin karşılanması ile mümkün olabilmektedir. Bu gereksinimlerin karşılanması, öncelikle mevcut durumun ortaya konulması, sorunların tespiti, çözüm önerilerinin üretilmesi ve hayata geçirilmesi ile mümkün olacaktır. Bu doğrultuda, özel gereksinimli bireylere meslek edindirme projesinin ilk adımı olarak, çalışmada, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyet’inde yaşayan özel gereksinimli bireylerin istihdam süreçlerine yönelik mevcut durumu ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamına katılımcı olarak farklı kurumlarda yer alan 5 yetkili, 20 özel gereksinimli çocuğu olan ebeveyn, özel gereksinimli birey istihdam eden 20 işveren ve 20 özel gereksinimli birey alınmıştır. Nitel araştırma yönteminin ve nitel veri toplama tekniklerinin kullanıldığı çalışmada, yetkili kişiler, aileler, iş yeri sahipleri ve özel gereksinimli bireyler ile yapılan bireysel ve odak grup görüşmeleri ile özel gereksinimli bireylerin istihdam oranları, meslek edindirmeye yönelik eğitim ihtiyaçları ve yaşadıkları sorunlar, ailelerin ve iş verenlerin bu sürece bakış açıları ortaya konulmuştur. İçerik analizi yöntemi ile analiz edilen bulgular kapsamında temalar oluşturulmuş ve proje kapsamında daha büyük bir analiz için planlama yapılmış ve geleceğe yönelik önerilerde bulunulmuştur. Özel gereksinimli bireylerin mesleki eğitimine yönelik, bulundukları bölgenin 217 iş imkanları göz önünde bulundurularak iş analizleri yapılmalı ve ilgi ve yeteneklerine uygun mesleki eğitim olanakları sağlanmalıdır Keywords : Özel gereksinim, mesleki eğitim, istihdam, özel gereksinimli birey
