TÜRK CUMHURİYETLERİ ÖZELİNDE PANDEMİNİN GIDA FİYATLARINA ETKİSİ

Authors : Serdar YALÇINKAYA
Pages : 473-494
View : 74 | Download : 35
Publication Date : 2022-12-01
Abstract :Karşılıklı üstünlükler teorisi küreselleşme ve iletişim kanallarının gelişmesi ile dünya ekonomisinde çok geçerli bir teori olarak kabul edilmekte idi. Ancak son dönemlerde yaşanan küresel salgın ve Ukrayna’da yaşananlar ile belirtilen teori sorgulanmaya başlamıştır. Günümüzde ülkelerin kendine yetebilir bir yapıya sahip olmaları gerekliliği ortaya atılmaktadır. Bu bağlamda gıda arz güvenliği konusunun önemi de son dönemlerde yaşananlar ile daha çok odaklanılan bir konu haline gelmiştir. Gerçekleştirilen bu araştırmanın amacı bağımsız Türk Cumhuriyetleri’nin pandemi ve savaş döneminde gıda fiyatlarında yaşanan anomalileri tespit ederek, gelecekte benzer kriz dönemlerinde önleyici stratejilerin geliştirilmesine yardımcı olmaktır. Bu amaç doğrultusunda Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye ve Türkmenistan’ın gıda fiyat endeksleri ve belirtilen pandemi dönemi zaman serisi velileri kullanılarak yapısal kırılmalı birim kök testi, eşbütünleşme ve nedensellik testleri yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda pandemi sürecine bağlı olarak dünya gıda fiyat endeksinde yapısal kırılmalar tespit edilmiştir. Ayrıca tespit edilen yapısal kırılmalar dünya gıda endeksinin alt endeksleri olan dünya tahıl, yağ ve şeker fiyat endekslerinde daha belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştır. Pandemi sürecine bağlı olarak Azerbaycan, Kazakistan, Türkiye ve Özbekistan gıda fiyat endeksleri yapısal kırılmaya maruz kalırken, Kırgızistan gıda fiyat endekslerinde bu durum tespit edilememiştir.
Keywords : Gıda Arz Güvenliği, Pandemi, Gıda Fiyat Endeksi, Türk Cumhuriyetleri, Eşbütünleşme

ORIGINAL PAPER URL