Yeşil Çözücü Ortamında Enzimatik Kinetik Rezolüsyon Yöntemi ile Enantiyomerik Saflıkta 1-Feniletanol Üretimi

Authors : Ayşe Bozan, Rahime Songür, Ülkü Mehmetoğlu

Pages : 1213-1222

Doi:10.2339/politeknik.740893

View : 704 | Download : 3172

Publication Date : 2024-09-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Çözücüler kimyasal proseslerdeki en kritik bileşenlerdendir. Bu yüzden çözücünün yapısı, maliyeti ve ulaşılabilir olması gibi önemli özelliklerinin yanı sıra güvenilir ve çevre dostu olması da gerekmektedir. Bu nedenle, son zamanlarda geleneksel çözücülerin yerini alabilecek yeşil çözücü arayışları hız kazanmıştır. Bu çalışmada değerli kimyasalların üretiminde önemli kiral yapı bloklarından olan 1-feniletanolün \"yeşil çözücü ortamında\" enantiyomerik saflıkta elde edilmesi amaçlanmış ve bu doğrultuda propilen karbonat (PK), dimetil karbonat (DMK) ve 2-metiltetrahidrofuran (MeTHF) kullanılmıştır. En iyi sonuçlar DMK kullanıldığında sağlanmış olup 240 mM substrat ve 20 mg/mL lipaz derişimlerinde, 40℃ ve 250 rpm’de gerçekleştirilen 3 saat reaksiyon sonunda substrat için %100 enantiyomerik aşırılık (ees) ile %50 dönüşüme ulaşılmıştır. Bu çalışma ile “en yeşil çözücülerden biri” olarak nitelendirilen DMK ilk kez rasemik 1-feniletanolün enzimatik kinetik rezolüsyonunda çözücü ortamı olarak kullanılmıştır. Sonuçlar, literatürde hem geleneksel hem de diğer yeşil çözücülerle gerçekleştirilen çalışmalarla karşılaştırıldığında DMK’nın düşük eko-toksikliği, biyo-bozunurluğu, düşük maliyetli olması gibi avantajlı özelliklerinin yanı sıra yüksek ees ve dönüşüm de sağlaması neticesinde bu çözücülerin yerine geçebileceğini göstermiştir.
Keywords : Yeşil çözücü, dimetil karbonat, 1 feniletanol, kinetik rezolüsyon, Novozyme 435

ORIGINAL ARTICLE URL