دور المدارس الأهليّة في شبه القارة الهنديّة في خدمة السّنّة النّبويّة: دار العلوم ديوبند وندوة العلماء نموذجًا

Authors : Alam KHAN

Pages : 165-178

Doi:10.32950/rteuifd.891911

View : 46 | Download : 7

Publication Date : 2021-06-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma, Hint Altkıtasında yer alan yerel medreselerin nebevî sünnete hizmetteki rolünü ele almaktadır. Tarihî kaynaklar üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda, araplarla hintlilerin arasında ortaya çıkan ticârî ilişkiler neticesinde İslâm’ın ve Müslümanların bu bölgeye Hz. Peygamber’in insert ignore into journalissuearticles values(s.a.v.); hayatında girdikleri tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu bölge, erken dönemde sahâbe ve tâbiînin ayak basmasıyla şereflenmiştir. Nitekim onlar Hint Altkıtasının muhtelif yerlerine yerleşmişler, mescitler inşa etmişler ve buralarda yörenin insanlarına yeni dinlerini ve onun temel kaynaklarını öğretmek için ilim halkaları oluşturmuşlardır. Öyle ki Hint Altkıtasında bulunan Karaçi, Kusadâr ve Mansûra gibi bazı şehirler, hicrî dördüncü asrın üçüncü çeyreğinde hadis merkezlerine dönüşmüştür. Hicrî yedinci asırdan sonra İslâmî fetihlerin genişlemesinden ve bölge halklarının şer‘î ilimlere görterdiği ihtimamdan ötürü ders halkalarının yerini yerel medreseler almış ve genel anlamda şer‘î ilimlerin özel olarak da hadis ilminin neşrinde bu medreseler önemli bir rol üstlenmiştir. Ancak bunların içerisinde Rahîmiyye Medresesi, Dâru’l-Ulûm Diyobend, Mezâhiru’l-Ulûm Sehârenfûr ve Nedvetü’l-Ulemâ gibi bazıları bu hususta daha fazla üne kavuşmutur. Bu medreselerde, eğitim-öğretim, telif, şerh, tahkîk ve tahrîç açısından nebevî sünnete hizmetleri bulunan büyük ilim ehli insanlar yetişmiştir. Onlar, nebevî sünnetin anlaşılmasında kendilerinden ihtiyaçsız kalınamayacak düzeyde olan ve arap-acem nicelerinin üstün konumunu, faydasını ve ehemmiyetini kitaplarında ve makalelerinde dile getirdiği ilmî eserler ortaya koymuşlardır. Kısaca bu çalışmada İslâm’ın Hint Altkıtasındaki tarihinden, o bölgedeki medreselerden, nebevî sünnete hizmet noktasında büyük gayretler sarfeden âlimlerinin ve mezunlarının alana katkılarından söz edilmiştir.
Keywords : Hadis, Sünnet, Medreselerin Rolü, Hint Altkıtası, Eserler

ORIGINAL ARTICLE URL