Feminist translation practices in Turkey: The case of the feminist websites 5Harfliler and Çatlak Zemin

Authors : Ayşe SAKİ DEMİREL, Aslı Özlem TARAKCIOĞLU

Pages : 295-312

Doi:10.29000/rumelide.580614

View : 105 | Download : 14

Publication Date : 2019-06-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Toplumsal cinsiyet ve çeviri arasındaki etkileşimi inceleyen feminist çeviribilim, kültürel dönüşün ideoloji kavramını çeviribilimin merkezine taşıdığı bir dönemde, 1970’li yılların sonu 1980’li yılların başında Kanada’nın iki dilli Quebec bölgesinde ortaya çıkmıştır. Bu tarihlerden itibaren feminist çeviribilim kapsamında genellikle basılı edebiyat eserlerinin çevirisine odaklanan pek çok çalışma gerçekleştirilmiştir. Ancak son zamanlarda, feminist çeviri alanında çalışan bilim insanları feminist çeviribilimdeki bu kısıtlayıcı genel eğilimi eleştirmiş, feminist çeviribilim kapsamında edebi olmayan metinlerin çevirisine odaklanan daha fazla çalışma yapılması gerektiğini vurgulamışlardır. Söz konusu bu gerekliliğin ve feminizmin yaşadığı dijital dönüşümün farkında olarak yola koyulan bu çalışma, iki Türk feminist web sitesi 5Harfliler ve Çatlak Zemin’in hangi yollarla ve ne ölçüde feminist çeviri pratiği gerçekleştirdiklerini ortaya çıkarmayı ve bu sayede Türkiye’deki feminist çeviri pratiklerine yeni bir ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, 5Harfliler ve Çatlak Zemin’de kuruldukları tarihlerden 2018 yılının sonunda kadar yayınlanan İngilizceden Türkçeye çevrilmiş makalelerin tematik ve yan metinsel analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda gerek 5Harfliler’in gerekse Çatlak Zemin’in feminist temaları ele alan kaynak metinlerin çevirilerini yayınlayarak ve kadınları ve çevirmenleri görünür kılan yan metinsel feminist çeviri stratejilerinden -diğer bir deyişle önsöz ve dipnotlardan- yararlanarak farklı oranlarda da olsa feminist çeviri yaptıkları görülmüştür. 
Keywords : Feminist çeviri, 5Harfliler, Çatlak Zemin, Türkiye, feminist web siteleri, toplumsal cinsiyet

ORIGINAL ARTICLE URL