Nehcü’l-Ferâdîs Neşrinde Bazı Arapça Kelimeler ile Âyetlerin Hatalı İmlaları ve Anlama Etkisi

Authors : Bekir Sarıkaya, Serdar Karaoğlu

Pages : 159-182

Doi:10.71083/rusuhder.1746030

View : 66 | Download : 57

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Harezm Türkçesi dönemi eserlerine genellikle Kur’an âyetleri ve hadisler kaynaklık etmiştir. Âyet imlalarında yapılan hatalar bu dönemdeki bazı metin neşirlerinin önemli bir sorunudur. Bazen kelime yapısında bulunan salim, illetli ve uzatma harflerinin imlasının Arapçanın imla geleneğine bağlı olarak yazılmadığı, bazen kelimede harf farklılığı, harf eksikliği veya fazlalığı olduğu, bazen kelime eksikliği yapıldığı görülür. Bu gibi yanlış imlalar kelimeyi başkalaştırmakla kalmayıp cümlenin anlamını da farklı şekillere sokmaktadır. Nehcü’l-Ferâdîs çeviri yazı neşrinde bulunan 91 adet sûre, ardışık âyet veya âyet metninden 17’si hatalı imla edilmiştir. Hata ile başkalaşan kelimelerin farklı anlamlarla söz dizimine girerek anlam belirsizliklerine yol açtığı gözlemlenmiştir. Öte yandan Türkçe söz dizimi içindeki Arapça kelimelerin imlasındaki hataların kaynağının kelime vezin bilgisinin, sözlük bilgisinin ve söz dizimi bağlamının göz önünde tutulmaması olduğu görülmüştür. Nüshadaki harekeleme yanlışlıkları da hata kaynaklarına eklenebilir. Hata kabul etmeyen âyetlerin imlasında disiplinler arası ortak çalışmaların ürünü olan güvenilir internet sitelerinin hazırladığı yazımın kullanılması, ayrıca Arapça yapıların da yer aldığı Türkçe yazma eserlerin çeviri yazı çalışmalarında Türk dilbilimcilerinin, İslâm araştırmacılarının ve Arap dilbilimcilerinin ortak çalışma yürütmesi neşrin daha güvenilir olmasını sağlayacaktır.
Keywords : Türk dili, Nehcü'l-Ferâdîs, Kur'an âyetleri, yazım yanlışı, anlam değişikliği

ORIGINAL ARTICLE URL