2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. Maddesi Kapsamında Sosyal Hakların Dava Edilebilirliği

Authors : Pınar Öztaban
Pages : 493-513
Doi:10.56701/shd.1635389
View : 366 | Download : 1100
Publication Date : 2025-12-23
Article Type : Research Paper
Abstract :2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi bir idari işlem veya eylem yapılması için kişilerin idareye başvurması durumunda idarenin sessiz kalmasına sonuç bağlanmasını düzenler. Kanun hükmü uyarınca otuz gün içinde cevap vermeyen idare, talebi zımnen reddetmiş sayılmakta ve bu işleme karşı idari yargıda dava açma imkanı doğmaktadır. Bu kapsamda sosyal hakların da idari yargı kapsamında talep edilebilirliği gündeme gelmektedir. İnsan haklarına ilişkin, sosyal hakların medeni ve siyasi haklardan farklı olarak kişilere devletten talep etme hakkı vermediği ve devletin ekonomik kaynakları kapsamında geniş takdir yetkisi çerçevesinde bu hakları tesis edeceği görüşü bulunmaktadır. Fakat bu görüşe karşı, insan haklarının bir bütün oluşturduğu, medeni ve siyasi haklarla sosyal haklar arasında bir hiyerarşi bulunmadığı ve haklar arasında bir geçirgenlik olduğu görüşü gelişmiştir. Bu kapsamda sosyal haklar dava yolu ile talep edilebilir olmaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi ile sosyal hakların talep edildiği uyuşmazlıklarda Danıştay’ın içtihadı incelendiğinde içtihat, sosyal hakların medeni ve siyasi haklarla ilişkili olduğu ölçüde dava edilebilir olduğu yönünde şekillenmektedir. Bu da sosyal haklar ile medeni ve siyasi haklar arasında hiyerarşi olduğu görüşü ile örtüşen bir uygulamadır. Halbuki Danıştay tarafından insan haklarının bütünlüğü görüşünün esas alınması ile kişiler sosyal hakların tesisi için idareye başvuruda bulunduklarında ve idarece bir cevap verilmediğinde, bu zımni ret işleminin esastan incelenerek sosyal hakların idari yargı önünde talep edilebilir olması hukuk devleti ve sosyal devlet ilkesinin bir gereği olduğundan içtihadın da bu yönde gelişmesi gerekir.
Keywords : Zımni Ret, Sosyal Haklar, Dava Edilebilirlik, İdari Yargılama, Temel Hakların Korunması

ORIGINAL ARTICLE URL