YAZAR ÇEVİRMEN İLİŞKİSİNDE “DİYALOJİ”: OĞUZ ATAY VE SEVİN SEYDİ

Authors : Birsen ALTAYLI ÖZEMİR, Füsun ATASEVEN

Pages : 147-168

View : 63 | Download : 16

Publication Date : 2021-06-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Çevribilimde yazar ve çevirmen arasındaki ilişki sıkça ele alınan konulardan biridir. Kaynak ve erek metin arasındaki iktidar ilişkisi ile yazar ve çevirmen arasındaki otoritenin tartışılmasına post yapısalcı yaklaşımlar yazarın ölümünü ilan ederek son verse de metinlerarası ilişkilerle kaynak metnin varlığı sorgulansa da yazar ve çevirmen ilişkisi edebiyat çevirilerinde incelemeye açık alanlardan biridir. Makalenin amacı bir çevirmenin kaynak metnin yazım aşamasında yazar ile birlikte yakın arkadaşlık ilişkisinde, aynı odada yazarın yanında gerçekleştirdiği çeviri sürecinin sonuçlarını araştırmak ve yazar ile çevirmen arasındaki ilişkinin ve çevirmenin görünürlüğünü etkileyen bu yapının kavramsal olarak metinlerarasılık olarak tanımlanıp tanımlanamayacağını araştırmaktır. Bu makalede Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar romanının The Disconnected adı ile Sevin Seydi tarafından İngilizce’ye çevirilmesinde, çevirmen-yazar ilişkisinin Çeviribilim ve Metinlerarasılık alanları çerçevesinde Rus Edebiyat Eleştirmeni Mihail Bahtin’i Diyaloji/Söyleşim kuramı temel oluşturmaktadır. Bahtin’in tanımlarıyla bakıldığında Sevin Seydi çevirmen olarak Oğuz Atay’ın sözcelerinin anlamını bulan kişi konumundadır. Atay’ın Sevin Seydi’yi hayatındaki en iyi dinleyici olarak görmesi ve ona duyduğu sevgiyi anlatırken bunu vurgulaması Atay’ın da sözcelerini en iyi anlayan/anlaması gereken kişinin çevirmen olarak Sevin Seydi olduğuna inandığına işaret etmektedir. Böylece Tutunamayanlar’ın İngilizce çevirisi yazarın sadece romanını ve kahramanlarını değil, kendini, kendi varlığını çevirmene aktarma onunla diyalog kurma aracına dönüştüğü sonucuna varılabilir. Sonuç olarak Oğuz Atay ve Sevin Seydi arasındaki yazar ve çevirmen ilişkisi diyalojik olup dolayısıyla bu ilişki metinlerarası bir ilişki olarak kabul edilebilir ve çevirmenin görünürlüğünde bu metinlerarası ilişki etkili olduğu söylenebilir.
Keywords : Metinlerarasılık, çeviribilim, çevirmenin görünürlüğü, Bakhtin, diyaloji

ORIGINAL ARTICLE URL