Vakıf Üniversiteleri ile Öğretim Elemanları Arasında Yapılan Sözleşmenin Hukuki Niteliği

Authors : Seracettin GÖKTAŞ
Pages : 581-621
Doi:10.15337/suhfd.868308
View : 54 | Download : 2
Publication Date : 2021-03-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Türkiye’de vakıflar tarafından yükseköğretim kurumlarının kurulması 1982 Anayasası ile mümkün olmuştur. Vakıflar tarafından kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konular dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden Devlet yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir. Yükseköğretim kurumu, üniversiteyi de kapsayan geniş bir kavramdır. Anayasa’nın 130 ncu maddesine göre vakıf üniversiteleri kamu tüzel kişiliğine ve akademik özerkliğe sahip olmakla birlikte, devletin gözetim ve denetimi altında faaliyette bulunurlar. Vakıf üniversiteleri kanunla kurulabilir. Öğretim elemanları, yükseköğretim kurumlarının en önemli unsurlarından biridir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na göre, öğretim elamanları, öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlilerinden oluşmaktadır. Aynı Kanun’un Ek 5 inci maddesinde, vakıf üniversiteleri ile öğretim elemanları arasındaki ilişkinin sözleşmeye dayandığı belirtilmiştir. Ancak sözleşmenin niteliği öğretide ve yargıda tartışmalıdır. Sözleşmenin niteliği, tarafların haklarının ve uyuşmazlıkların çözümünde görevli yargı yerinin belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Uyuşmazlık Mahkemesi ve idari yargı, üniversitelerin kamu tüzel kişisi oldukları, yürütülen işin kamu hizmeti olduğu ve akademik özerklik ilkesi gereğince öğretim elemanı ile yapılan sözleşmenin idari hizmet sözleşmesi olduğuna karar vermişlerdir. Ancak kamu tüzel kişileri, kamu hizmeti için özel hukuk sözleşmeleri de yapabilirler. Ayrıca, vakıf üniversiteleri için Anayasa’da belirtilen bilimsel özerklik ilkesinin hayata geçirilmesi, mutlaka idari sözleşmeyi gerektirmez. Tarafların şartlarını kanunda belirtilen kurallar çerçevesinde serbestçe belirledikleri bu sözleşme, iş sözleşmesidir. İş sözleşmesinin bağımlılık unsuru ile işverenin yönetim hakkı, bilimsel özgürlüğe aykırı yorumlanamaz. Bununla birlikte, konunun önemi nedeniyle açık bir yasal düzenlemenin bir an önce yapılması gerekir.
Keywords : Vakıf Üniversitesi, İdari Sözleşme, İş Sözleşmesi, İş Hukukunda Akademik Personel, Bilimsel Özgürlük

ORIGINAL ARTICLE URL