Makine Çevirisi: Türkçe-Arapça Çeviri Bağlamında Google ve Yandex Çeviri Örneği

Authors : Halil İbrahim ŞANVERDİ, Abdulmuttalip IŞIDAN

Pages : 207-221

Doi:10.29110/soylemdergi.869080

View : 91 | Download : 16

Publication Date : 2021-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bilgisayar ya da otomatik çeviri olarak da adlandırılan makine çevirisi günümüz dünyasında diller arasında sıkça kullanılan bir araç halini almıştır. Makine çevirisi, herhangi bir dilde yazılmış olan bir kaynak metnin çevirmene ihtiyaç duymadan farklı bir hedef dile aktarılma işlemidir. Çeşitli alanlarda çeviri yapmaya çalışan birçok kişi genellikle çeviri işlemini hızlandırmak için çevrimiçi programlara başvurmaktadır. Yaygın olarak kullanılan ve birçok dil arasında çeviri yapma olanağı sunan google ve yandex çeviri programları da sıkça başvurulan çevrimiçi programlardandır. Bu programların her ne kadar bazı diller arasında birçok metinde başarılı çeviriler yaptığı aşikâr olsa da çeviri imkânı sunulan tüm diller için bunu söylemek mümkün görülmemektedir. Bu çalışma ile günümüz dünyasında sıkça kullanılan makine çevirisinin Türkçe-Arapça dil çifti arasındaki durumu analiz edilmiştir. Çalışmada öncelikle çeviri ve makine çevirisine yönelik bazı teorik bilgiler verilmiştir. Ayrıca makine çevirisinin tarihsel arka planına kısaca değinilmiştir. Ardından google ve yandex çevrimiçi programlarının Türkçeden Arapçaya çeviri yaparken metinleri ne derecede kabul edilebilir şekilde çevirmiş oldukları değerlendirilmiş ve ayrıca hedef metnin muhtemel çevirisi de verilmiştir. Türkçe-Arapça dil çifti arasında da çeviri yapma imkânı veren bu programların bazen hedef dilde anlaşılamayan ya da kaynak dildeki anlamından farklı anlama gelebilecek çeviriler yaptığı gözlemlenmiştir. Genel olarak çevrimiçi programların basit cümlelerde kaynak metnin anlamını yansıttığı söylenebilse de karmaşık yapılı cümlelerde bunu söylemek zordur. Özellikle mecazi anlam içeren deyim ve atasözlerinin yer aldığı cümleleri çevirirken bu programların başarısız olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Çalışmanın sonucunda yaşadığımız teknoloji çağına rağmen her iki dile ve kültüre hâkim olan bir çevirmen yardımı olmaksızın çevrimiçi programların Türkçe-Arapça dil çifti arasındaki çeviri etkinliği sırasında tam anlamıyla başarılı olabileceğini söylemek henüz mümkün görülmemektedir. Bu iki dil arasında çeviri sırasında eğer çevrimiçi programlar kullanılacaksa dahi çeviri işlemi sonucunda ortaya konulan hedef insert ignore into journalissuearticles values(çeviri); metnin kesinlikle alanında uzman bir çevirmen tarafından gözden geçirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Keywords : çeviri, makine çevirisi, Türkçe Arapça, Google çeviri, Yandex çeviri

ORIGINAL ARTICLE URL