Bir Grup Yaşlı Bireyin COVID-19 Pandemisi Sürecindeki Uyku ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Authors : Zeynep Kılıç, Nazan Bedir

Pages : 282-289

Doi:10.17942/sted.1369751

View : 33 | Download : 35

Publication Date : 2024-12-09

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu araştırmada COVID-19 pandemi sürecinde 65 yaş ve üstü kişilerin uyku ve yaşam kalitesinin düzeyi ve sosyodemografik özellikleriyle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmaya 135 kişi katılmıştır. Araştırmada veriler Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) ve dokuz soruluk sosyodemografik veri formu kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 20.0 kullanılarak incelenmiştir. Analizde tanımlayıcı istatistikler ile Kolmogorov-Smirnov, Spearman Korelasyon Analizi, Pearson Ki Kare Testi ve Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Bulgular: Bu araştırmada 135 kişinin yaş ortalaması 70,8±6,7 (min:65, max:91) olarak bulunmuştur. Katılımcıların %66,7\\\'si kadın olup bu kadınların %59,3\\\'ü kronik bir hastalığı olduğunu belirtmiştir. Araştırmaya katılanların %60,7\\\'sinin ilkokul ve altı eğitime sahip olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların PUKİ toplam puan ortalaması 6,94±3,74 ve PUKİ’ye göre %54,8\\\'inde kötü uyku kalitesi olduğu saptanmıştır. Kadınların uyku kalitesinin erkeklerden daha kötü olduğu ve SF-36’nın tüm alt boyutlarında daha düşük puana sahip olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kronik hastalığı olanların hastalığı olmayanlara göre, 70 yaş üstü katılımcıların diğer katılımcılara göre, ilköğretim eğitimine sahip yaşlıların ortaöğretim ve üstü eğitime sahip olanlara göre fiziksel rol güçlüğü, fiziksel fonksiyon, ağrı ve genel sağlık alt boyut puanları anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Eşinden ayrı yaşayan katılımcıların fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, vitalite (enerji), ağrı ve genel sağlık alt boyut puanları eşinden ayrı olmayanlara göre anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Katılımcıların PUKİ toplam puanı ve SF-36 alt boyutları arasında zıt yönde, iyi ve orta düzeylerde korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Bu araştırmada yaşlıların uyku kalitesinin iyileştirilmesi gerektiği, SF-36’nın alt boyutlarından aldıkları puanların 70 yaş üstü katılımcılarda, kadınlarda, ilköğretim eğitimine sahip olanlarda ve kronik hastalığı bulunanlarda daha düşük saptandığı tespitiyle; bu grup yaşlıların yaşam kalitesinin arttırılması için müdahalelere ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir.
Keywords : COVID-19 pandemisi, yaşlı bireyler, uyku kalitesi, yaşam kalitesi

ORIGINAL ARTICLE URL