CRITICISM IN MOTION: SHIFTING THE FOCUS IN THEATRE (TRANSLATION) CRITICISM FROM PAGE TO STAGE IN THE LIGHT OF HAROLD PINTER’S THE BIRTHDAY PARTY

Authors : Burç DİNÇEL

Pages : 80-125

View : 30 | Download : 7

Publication Date : 2013-06-27

Article Type : Conference Paper

Abstract :Tiyatro oyunlarının çevirisinin diğer edebi metinlerin çevirisinden farklı bir özelliğe sahip olduğu tartışma götürmez bir gerçektir. Her ne kadar bu gerçeğin ayırdına yeni yeni varılıyorsa da, araştırmacıların, tiyatro eserlerinin çevirilerini çoğunlukla yazınsal çeviri bağlamında masaya yatırmaları hâlâ geçerliliğini koruyan bir yaklaşım biçimidir. Daha da önemlisiyse bu yaklaşımın tiyatro insert ignore into journalissuearticles values(çevirisi); eleştirisinde de belirgin yansımaları olmasıdır. Dolayısıyla, çoğu zaman için tiyatro insert ignore into journalissuearticles values(çevirisi); eleştirisi, eldeki oyun metnini sahne dinamiklerinden ziyade yazınsal çeviri açısından değerlendirmektedir. Sonra da durmaktadır. Oysa performans sayesinde hayat bulan tiyatro metinlerinin çevirilerine yönelik bir eleştirinin hareket halinde olması ve eleştirinin, çeviri metnin sahne üzerinde geçirdiği evreleri de dikkate alarak, prodüksiyon vasıtasıyla bu metnin nasıl alımlamandığını da mercek altına alması gerekmekte, hatta bu anlayış tiyatro insert ignore into journalissuearticles values(çevirisi); eleştirisinin zorunlu bir parçası haline gelmektedir. Bu makale bir anlamda, söz konusu zorunluluktan doğan bir çalışmadır. Tiyatro insert ignore into journalissuearticles values(çevirisi); eleştirisinde odak noktasını sayfadan sahneye taşıma gayesiyle makale, sırasıyla Harold Pinter’ın Doğum Günü Partisi yapıtına, eserin Memet Fuat tarafından yapılan Türkçe çevirisine ve son olarak da Yıldıray Şahinler’in yönettiği İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nın Doğum Günü Partisi prodüksiyonu üzerine odaklanmaktadır. Kuramsal  çerçevesini betimleyici tiyatro insert ignore into journalissuearticles values(çevirisi); eleştirisinin oluşturduğu makalenin izlediği  yöntemse, tiyatro çevirilerini metinsel ve sahnesel düzlemde ele alacak bir eleştiri modelidir.  Bahsi geçen kuramsal çerçeve ve benimsenen yöntem doğrultusunda yazıda, öncelikli olarak  Pinter’ın metni üzerinden oyunun dramaturjik izleklerini saptanmıştır. Daha sonrasındaysa  makale, yapılan bu dramaturjik çözümleme ışığında oyunun Türkçe çevirisinin eleştirel bir  okumasını sunmaya çalışmıştır. Yazının son bölümündeyse, tiyatro insert ignore into journalissuearticles values(çevirisi); eleştirisini  sayfadan sahneye taşıma maksadıyla, Şahinler’in sahneleme anlayışı, prodüksiyonun  alımlanması üzerinden masaya yatırılmıştır.
Keywords : Çeviri, tiyatro çevirisi, tiyatro eleştirisi, Pinter

ORIGINAL ARTICLE URL