IBN AL-MALĀḤIMĪ’S CRITICISM OF PHILOSOPHERS’ VIEWS ON GOD’S KNOWLEDGE OF PARTICULARS

Authors : Orhan Şener KOLOĞLU

Pages : 47-65

View : 30 | Download : 5

Publication Date : 2018-11-01

Article Type : Research Paper

Abstract :İslâm felsefecilerinin tepki çeken görüşlerinden biri de Allah’ın cüz’î olguları küllî olarak bildiği şeklindeki görüşleridir. Gazzâlî bu görüşün Allah’ın cüz’î olguları bilmediği anlamına geldiğini söylemiş ve felsefecileri küfre düşmekle itham etmiştir. Özellikle Gazzâlî’nin bu ithamı nedeniyle söz konusu görüş kelâm-felsefe tartışmalarında sürekli gündeme gelmiştir. Felsefecilerin bu görüşünü eleştirenlerden biri de Mutezilî kelâmcı İbnü’l-Melâhimî’dir. Tuhfetü’l-mütekellimîn fi’r-redd ale’l-Felâsife adlı eserinde konuyu derinliğine ele alan İbnü’l-Melâhimî’nin konuya yaklaşımı Gazzâlî’den farklıdır. Gazzâlî’nin aksine o, felsefecilerin bu görüşünü Allah’ın cüz’î olguları bilmediği sonucuna sürüklemeye çalışmaz. Zira, ona göre, felsefeciler zaten Allah’ın cüz’î olguları bilmediğini kabul etmektedir. Bu yüzden onun esas hedefi Allah’ın cüz’î olguları bilmediği düşüncesini reddetmektir. Bu amaçla o, esas itibariyle cüz’î olguları bilmenin Allah’ın zâtında değişikliğe yol açmayacağını kanıtlamaya çalışır. Mamafih onun yaklaşımındaki orijinal yön, felsefecilerin görüşünün, her ne kadar onlar Allah’ın cüz’î olguları bildiğini inkâr etseler de, Allah’ın cüz’î olguları bildiği anlamına geldiğini ortaya koymaya çalışmasıdır.
Keywords : İbnül Melâhimî, Allahın cüzîlere yönelik bilgisi, Gazzâlî, İbn Sînâ

ORIGINAL ARTICLE URL