Gazzâlî’nin Usûl Düşüncesinde Te’vil

Authors : Yusuf Eşit

Pages : 99-122

View : 22 | Download : 7

Publication Date : 2019-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Te’vil, kelamcı yönteme göre elimize ulaşmış fıkıh usûlü kaynaklarında müstakil bir başlık olarak ilk defa Cüveynî’nin ele aldığı bir konudur. Te’vil mütekellim usulünde lafzın manaya delaleti kapsamında ele alınmaktadır. Nass, zâhir ve mücmel olarak yapılan lafız taksimatında zâhir anlamın dışındaki lafzın muhtemel olduğu manalardan birinin tercih edilmesi olarak tanımlanan te’vilin muteber olması için belirli şartları taşıması gerekmektedir. Buna göre sahih ve batıl olarak ayrımı yapılan te’vilin Gazzâlî’nin düşüncesinde ayrıca fasit te’vil de bulunmaktadır. Buna göre Gazzâlî herhangi bir delil ile desteklenmeyen te’vili batıl, destelendiği delilin zâhir anlamdaki manayı tercihini gerektirecek kadar güçlü olmayan te’vili ise fasit olarak görmektedir. Bu çalışma fukahânın arasında önemli ihtilaf sebeplerinden biri olan te’vili Gazzâlî’nin usûl düşüncesindeki tanımı, türleri, şartlarını füru‘ örnekleri ile de zenginleştirerek ele almayı amaçlamaktadır.
Keywords : Tevil, Fıkıh Usûlü, Zâhir, Müevvel, Gazzâlî

ORIGINAL ARTICLE URL