Nâsır-Lidînillâh Dönemi Abbâsî Vezirleri (575-622/1180-1225)

Authors : Halil İbrahim HANÇABAY

Pages : 391-429

View : 44 | Download : 8

Publication Date : 2020-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Abbâsî halifeleri arasında en uzun süre tahtta kalan Nâsır-Lidînillâh insert ignore into journalissuearticles values(575-622/1180-1225); kırk beş yıllık halifeliği döneminde Abbâsîler’in metbû bir devlet olarak bütün müslümanlar tarafından tanınmasını hedeflemiştir. Bu hedefini gerçekleştirmek için Irak Selçukluları’nın insert ignore into journalissuearticles values(511-590/1118-1194); nüfuzunu ortadan kaldırmış, Hârizmşahlar’a insert ignore into journalissuearticles values(490-628/1097-1231); karşı ise denge siyaseti izlemiştir. Ayrıca Abbâsî toplumu içinde itikadî ve siyasî açıdan farklı görüşlere sahip çeşitli zümreleri birbirine yaklaştırmaya çalışmıştır. Nâsır’ın izlemiş olduğu siyasetin bir parçası olarak bu süreçte görev yapan vezirlerin başta halife olmak üzere diğer üst düzey devlet adamlarıyla ilişkilerinin ve faaliyetlerinin bilinmesi Nâsır’ın gerçekleştir-mek istediği hedeflerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Nâsır’ın halifeliği süresin-ce vezirlik makamına tekrarlarla birlikte on altı defa atama yapılmıştır. Bunlardan İbn Yûnus, İbn Hadîde, İbnü’l-Kassâb ve İbn Mehdî vezir olarak atanırken, kalan sekiz kişi ise vekâleten insert ignore into journalissuearticles values(nâibülvezîr); görevlendirilmiştir. Bu makalede diğerlerine kıyasla devlet idaresin-de daha etkin oldukları öngörülen bu dört kişinin incelenmesinin uygun olacağı düşünül-müştür. Bunun için kronolojik sıraya riayet edilerek bu dönemde görev yapan vezirlerin yetişmeleri, faaliyetleri, devlet kademelerinde üstlendikleri görevler, tayin ve azil süreçleri, halife ve diğer görevlilerle ilişkileri detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
Keywords : İslam Tarihi, Abbâsîler, Nâsır Liînillâh, Vezirlik, Üstâdârlık

ORIGINAL ARTICLE URL