Aristoteles’in Poetika’sı Bağlamında İslam Dünyasında Tragedya: Yunanca, Süryanice, Arapça Tercüme, Şerh, Telhis Sürecinde Tragedya

Authors : Aysetaskent@istanbuledutr AYSETASKENT@İSTANBULEDUTR

Pages : 105-134

Doi:10.51447/uluifd.890420

View : 28 | Download : 6

Publication Date : 2021-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Aristoteles’in Poetika adlı eseri 9. yy. sonu ile 10. yy.’ın başlarında Süryaniceye tercüme edilmiştir. Ebû Bişr Mettâ b. Yûnus el-Kunnâî insert ignore into journalissuearticles values(Yûnânî); insert ignore into journalissuearticles values(ö.940); tarafından ise Süryaniceden Arapçaya tercüme edilmiştir. Günümüze ulaşan bu tercüme Paris’te Bibliotheque Nationale Arapça yazmalar kısmında 2346 sayısıyla numaralandırılmıştır. Bu Arapça tercümenin yanı sıra Poetika’nın Süryanice-Aramice tercümesinin küçük bir parçası günümüze ulaşa-bilmiştir. Tragedya hakkındaki bu Süryanice fragman, Severus bar Şakko’nun insert ignore into journalissuearticles values(Yaᶜḳûb bar Şakko); insert ignore into journalissuearticles values(ö. 1241); “Diyaloglar Kitabı”nda insert ignore into journalissuearticles values(‘Ktaba da-Dyalogo); yer almaktadır. Makalemizde “Poetika’nın Süryaniceden Arapçaya ilk tercümeleri hakkında bilgi verilerek Severus Bar Şakko’nun Süryanice fragmanında ve Mettâ b. Yûnus’un Poetika tercümesinde tragedyanın nasıl tanımlandığı Aristoteles’in tragedya tanımlaması ile karşılaştırılmalı olarak incele-necektir. Mettâ b. Yûnus insert ignore into journalissuearticles values(ö.940); ve İbn Rüşd’de insert ignore into journalissuearticles values(ö. 520/1126); medih sanatı; Fârâbî insert ignore into journalissuearticles values(ö. 339/950); ve İbn Sînâ’da insert ignore into journalissuearticles values(ö. 428/1037); ise tragedya olarak anılan söz konusu türün nitel ve nicel analizi yapılacaktır. Tragedyanın nitel analizinde Aristoteles’in Poetika’sında yer verilen tragedyanın altı ögesi; muthos insert ignore into journalissuearticles values(öykü);, ethos insert ignore into journalissuearticles values(karakter);, leksis insert ignore into journalissuearticles values(sözel ifade);, dionoia insert ignore into journalissuearticles values(düşünce);, opsis insert ignore into journalissuearticles values(sahne düzeni);, harmonia insert ignore into journalissuearticles values(harmoni); ele alınacaktır. Nicel anali-zinde ise “prolog, episodlar, eksodos, koro şarkısı” ögeleri ele alınarak nitel ve nicel ögele-rin Mettâ b. Yûnus, İbn Sînâ ve İbn Rüşd’ün eserlerine nasıl nakl edildiği ve nasıl yorum-landığı incelenecektir.
Keywords : İslam Felsefesi, Aristoteles, Poetika, Severus bar Şakko, Ebû Bişr Mettâ b Yûnus el Kunnâî, Fârâbî, İbn Sînâ, İbn Rüşd, Tragedya, Medih Sanatı

ORIGINAL ARTICLE URL