NÖROPEDAGOJİK BİR BAKIŞLA KKTC İLKOKULLARINDA BEYİN TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Authors : Ozcan Palavan, Mustafa Aydın

Pages : 224-246

View : 56 | Download : 109

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Conference Paper

Abstract :Bu araştırma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilkokullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinin beyin temelli öğrenme ortamlarına ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Beyin temelli öğrenme, bireyin zihinsel, duygusal ve fizyolojik ihtiyaçlarını merkeze alan, nörobilim temelli bir öğretim yaklaşımıdır. Literatürde özellikle KKTC bağlamında bu konudaki çalışmaların sınırlı olması, araştırmanın özgünlüğünü ve katkı potansiyelini artırmaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi tercih edilmiş ve maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen dokuz sınıf öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş; analiz sürecinde güvenilirlik çalışması yapılmış ve Cohen\\\'s Kappa katsayısı .87 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, öğretmen görüşlerinin sekiz ana temada yoğunlaştığını göstermektedir: Fiziksel ortamın uygunluğu, sosyal-duygusal iklim, çoklu duyuya dayalı öğrenme, dikkat yönetimi, anlamlandırma ve ilişkilendirme, mizah ve aktif katılım, teknolojik altyapı ile yönetimsel ve politik boyut. Katılımcılar, beyin temelli öğretim yaklaşımlarını pedagojik olarak desteklediklerini; ancak sınıf uygulamalarında çeşitli yapısal ve sistemsel kısıtlamalarla karşılaştıklarını ifade etmişlerdir. Özellikle fiziksel mekân yetersizlikleri, materyal eksikliği, zaman baskısı ve merkezi müfredatın esnek olmayışı öğretmenlerin bu yaklaşımları uygulamada zorlanmalarına neden olmaktadır. Araştırma bulguları, ulusal ve uluslararası literatürle tutarlılık göstermektedir. Diğer çalışmalarda da olduğu gibi öğretmenlerin beyin temelli öğrenme stratejilerine yönelik farkındalıklarının yüksek olduğunu; ancak uygulama sürecinde destek yetersizliği ve sistemsel engeller nedeniyle ideal koşullarda uygulama yapamadıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışmada beyin bölgeleriyle öğrenme arasındaki ilişkilere (prefrontal korteks, hipokampus, amigdala gibi) vurgu yapılarak, öğretim ortamlarının nörobiyolojik ilkeler doğrultusunda yeniden yapılandırılması gerektiği savunulmuştur. Sonuç olarak, KKTC ilkokullarında görev yapan öğretmenlerin beyin temelli öğrenme ortamlarına yönelik olumlu tutum sergiledikleri; ancak bu yaklaşımı sınıf içi uygulamalara etkili biçimde entegre edebilmeleri için fiziksel, pedagojik ve yönetimsel desteğe ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda, okul ortamlarının öğrenmeyi kolaylaştırıcı şekilde yeniden düzenlenmesi, öğretmenlerin bu alandaki bilgi ve becerilerini geliştirecek hizmet içi eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve müfredatın beyin temelli ilkelere göre esnekleştirilmesi gibi somut öneriler geliştirilmiştir. Bu yönüyle araştırma, küçük ölçekli eğitim sistemlerinde beyin temelli öğrenmenin uygulanabilirliği konusunda literatüre katkı sunmaktadır.
Keywords : Beyin Temelli Öğrenme, Sınıf Öğretmenleri, Öğretim Ortamları, Nöropedagoji, KKTC İlkokulları

ORIGINAL ARTICLE URL