TÜRKİYE KONUT PİYASASININ AŞIRI DEĞERLEME DİNAMİKLERİ: SPEKÜLATİF DAVRANIŞLAR VE EKONOMİK TEMELLER

Authors : Özgün Aksoy, Rahmi Yamak

Pages : 1691-1716

Doi:10.17130/ijmeb.1651041

View : 140 | Download : 446

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Varlık fiyatlarının değerlemesinde ortaya çıkan anomaliler akademik ve ekonomi politik tartışmalarında uzun süredir önemli bir yer tutmaktadır. Söz konusu piyasa yanılgıları içerisinde varlık fiyat balonları ortaya çıkma kalıpları ve küresel düzeyde finansal istikrarsızlıklar ile ilişkileri bakımından ayrı bir önem taşımaktadır. Bu araştırmada 2010:Q1-2024:Q2 dönemi Türkiye geneli, İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde konut piyasasındaki balon oluşumları Genelleştirilmiş ADF (GSADF) testleri ile tespit edilmiştir. Konut fiyat balonlarının tespiti amacıyla gerçekçi bir bakış açısı geliştirebilmek amacıyla konut fiyat endeksleri ve konut birim fiyatları üretici fiyat endeksi ile reel hale getirilmiş ve gelir ve kira geliri değişkenlerine oranlanmıştır. Balon oluşumlarına neden olan temel ekonomik ve spekülatif faktörler ise probit regresyonlar yardımıyla incelenmiştir. Balon dönemleri modellerde kullanılan konut fiyat göstergelerine ve nadiren de olsa il düzeyine göre değişmekle beraber genel olarak 2014-2017 ve 2021-2023 dönemlerinde 2 adet önemli fiyat balonu tespit edilmiştir. Tespit edilen fiyat balonları ile makro ekonomik faktörler arası ilişkilerde ise özellikle uzun dönem faiz oranlarının negatif etkileri ile enflasyon ve enflasyon beklentisinin pozitif etkileri öne çıkmaktadır.
Keywords : Konut Fiyat Balonları, Konut Fiyat Endeksi, Fiyat Anomalileri, Spekülatif Balonlar, GSADF Sağ Yönlü Testi

ORIGINAL ARTICLE URL