Factors Affecting Borsa İstanbul Trading Volume and Overconfidence Bias

Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul işlem hacmini etkileyen unsurların davranışsal finans teorilerinden aşırı güven eğilimi çerçevesinde incelenmesidir. Bu amaçla çalışmada, 2010 – 2019 yıllarını kapsayan dönem için borsa işlem hacmi, BİST 100 endeksi kapanış değerleri, BİST 100 endeksi tarihsel volatilite değerleri ve kredi temerrüt swapları insert ignore into journalissuearticles values(CDS); primi değişkenleri kullanılmıştır. Analiz sürecinde öncelikle ADF, PP ve KPSS birim kök testleri yapılmış, ardından Granger nedensellik analizi gerçekleştirilmiştir. Sonuçta, borsa endeksi ve CDS primlerinin işlem hacminin nedeni olduğu, ancak volatilitenin işlem hacminin nedeni olmadığı bulgulanmıştır. Elde edilen bulgular literatürde yer alan sonuçlar ile karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır. Buna göre, borsa endeksinin artmasıyla birlikte elde edilen kazancın bireysel yeteneklere, tahminlere ve başarılara bağlanmasının, yatırımcılarda aşırı güven eğilimine neden olabileceği yorumu yapılmaktadır. Ayrıca söz konusu aşırı güvenin yeni işlemlere ve dolayısıyla işlem hacminde artışlara sebebiyet verebileceği düşünülmektedir. CDS primleri ise geleceğe dair pozitif ve negatif sinyaller vermekte ve bir risk göstergesi olarak kabul edilmektedir. Riski fırsat olarak algılayan, aşırı güven eğilimine sahip yatırımcıların çeşitli pozisyonlar ve işlemler ile bu durumu değerlendirmeye çalışacağı ve işlem hacmini artıracağı değerlendirmesi yapılabilir. Bununla birlikte volatilitenin işlem hacminin nedeni olmaması, yüksek getiri elde eden yatırımcıların volatiliteyi daha az dikkate aldığı ve kendi tahminlerinin diğer yatırımcıların tahmin gücünden daha iyi olduğu algısıyla açıklanabilir. Sonuç olarak, volatilite alım satım faaliyetini etkilememekte ve yatırımcılar aşırı güven eğilimi çerçevesinde belirledikleri değere odaklanmaktadır.