NEV’Î’DE ŞAİR VE ŞAİRLİK ANLAYIŞI

Authors : Veysi TURAN

Pages : 37-54

View : 49 | Download : 16

Publication Date : 2020-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Nev’î Divanı’ndan bulunan şair anlayışı ile ilgili beyitlerden yola çıkarak Nev’î’nin şair karşılığında kullandığı kelimeler, şairlik anlayışı, şairde olması gereken şairlik özellikleri, şairlik ile ilgili benzetmeler, döneminin şiir ortamı ve bu ortam hakkındaki eleştirileri, döneminin diğer şairleriyle ilgili görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Nev’î, şair ve şairlik ile ilgili görüşlerini Divanında kasidelerin fahriye bölümlerinde ve gazellerin mahlas beyitlerinde dile getirmiştir. Nev’î Divan’ında en çok şair kelimesini tercih etmiştir. Bununla birlikte şair kavramı yerine en çok “erbâb-ı hüner, ehl-i nazm, ehl-i hüner, ehl-i tab’, suhan-dân” vb. kelime ve tamlamaları kullanmıştır. Ona göre şair; şiir bilgisine, tatlı dile, mucizevi bir söyleyişe sahip olmalıdır. Aynı zamanda şairin sözü açık olmalı ve durumun gereğine uygun bir tarzda şiir söylemesi gerekmektedir. Bununla birlikte şairin dünya hayatına aldırış etmeyen rint biri ve irfan sahibi olması gerekmektedir. Nev’î, kendi şairliğini cevher, sümbül, at, papağan, padişah, yüzücü, Hz. İsa, Hz. Yusuf, Hz. Süleyman vb. unsurlara benzetmiştir. Özellikle beğendiği ve değer verdiği şairleri hem ismen anar hem de özelliklerine değinir. Aynı zamanda kendisi ile beğendiği şair arasında çeşitli yönlerden benzerlik ilgisi kurar. XVI. yüzyıl, Klasik Türk şiirinin zirveye ulaştığı, İran etkisinden kurtulup kendi benliğine kavuştuğu bir dönemdir. Nev’î de bu yüzyılın önemli bir şairidir. Bu durum, Nev’î’nin şair ve şairlik üzerine yaptığı değerlendirme ve eleştirileri daha da önemli kılmaktadır
Keywords : Klasik Türk şiiri, Nevî, şiir, şair, şair anlayışı

ORIGINAL ARTICLE URL