Effects of altitude on some seedling quality characteristics of Carpinus betulus L. (Common Hornbeam) and Carpinus orientalis Mill. (Oriental Hornbeam)

Authors : Fahrettin ATAR

Pages : 257-265

Doi:10.17474/artvinofd.954066

View : 96 | Download : 12

Publication Date : 2021-11-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışmada iki yaşındaki adi gürgen (Carpinus betulus L.) ve doğu gürgeni (Carpinus orientalis Mill.) fidanlarının bazı morfolojik özelliklerinin belirlenmesi ve fidanların TSE fidan kalite standartları ve gürbüzlük indisi değerlerine göre kalite sınıflarının tespit edilmesi amaçlamaktadır. Çalışma materyali olarak, Trabzon-Maçka havzasının üç farklı yükseltisinden (0-400 m, 400-800 m, 800-1200 m) toplanan tohumlardan yetiştirilmiş 2+0 yaşındaki Adi gürgen ve doğu gürgeni fidanları kullanılmıştır. Fidanlar Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Araştırma ve Uygulama Serası açık alan fidanlık koşullarında yetiştirilmiştir. İki yaşındaki fidanlarda fidan boyu ve kök boğaz çapı değerleri ölçülmüştür. Ölçümü yapılan fidan morfolojik karakterine ait veriler ile gürbüzlük indisi değeri hesaplanmıştır. Ayrıca, gürgen fidanı için belirlenmiş Türk Standartları Enstitüsü (TSE) fidan kalite standartlarına göre kalite sınıfları tasnifi yapılmıştır. Çalışma sonucunda, yükseltiler arasında en yüksek ortalama fidan boyu adi gürgende 48.76 cm ile 3. yükseltide, doğu gürgeninde 38.90 cm ile 2. yükseltide elde edilmiştir. Ortalama KBÇ değerleri adi gürgende 4.97-5.23 mm, doğu gürgeninde 4.62-5.09 mm arasında değişmektedir. Varyans analizi sonucunda, yükseltiler arasında fidan boyu ve gürbüzlük indisi açısından %95 güven düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar (p<0.05) tespit edilmiştir. Doğu gürgeninde ise fidan boyu ve kök boğazı çapı bakımından %95 güven düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, her iki fidan kalite değerlendirmesi arasında önemli farklılıklar meydana gelmiş ve tutarlı sonuçlar elde edilmemiştir. Buda gerek TSE fidan kalite standartlarının gerekse gürbüzlük indisi kriterlerinin adi gürgen ve doğu gürgeninin fidan kalitesini belirlemede tek başlarına yeterli olamadığını göstermektedir.
Keywords : Carpinus betulus, Carpinus orientalis, varyasyon, morfoloji, gürbüzlük indisi

ORIGINAL ARTICLE URL