Assessing Genetic Diversity by Morphological Markers of Bean (Phaseolus vulgaris L.) Germplasm from Northeast Anatolia

Authors : Erdal ELKOCA, Faik KANTAR, Kamil HALİLOĞLU, Alper ADAK, Cafer EKEN, Mesude Figen DÖNMEZ

Pages : 155-165

Doi:10.5152/AUAF.2022.989757

View : 33 | Download : 10

Publication Date : 2022-09-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi, fasulye (Phaseolus vulgaris L.) açısından zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Bu çalışma, bölgedeki yerel fasulye genotiplerini toplamak, sınıflandırmak ve karakterize etmek amacıyla yürütülmüştür. Bölgede yer alan 7 ildeki 25 ilçeden toplanan 256 yerel kuru fasulye genotipi Erzurum tarla koşullarında tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekrarlamalı olarak denemeye alınmıştır. Yerel genotiplerin değerlendirilmesinde IPGRI ve EU-CPVO kriterlerine göre toplam 25 kalitatif ve kantitatif karakter dikkate alınmıştır. Genetik çeşitlilik path analizi (PA), temel bileşen analizi (PCA), Simpson's ve Shannon ve Weaver çeşitlilik indeksleri ve UPGMA küme dendrogramı (CA) ile incelenmiştir. Brakte rengi hariç, incelenen tüm karakterler açısından germplazmı içerisinde yüksek düzeyde polimorfizm ve genetik çeşitliliğin bulunduğu belirlenmiştir. En yüksek varyasyon tane verimi, bitki boyu, bitki başına bakla sayısı ve bakla uzunluğunda saptanmıştır. Koleksiyondaki yerel genotiplerin üstün fasulye çeşitlerinin geliştirilmesinde kullanılabileceği; özellikle bitki başına yüksek bakla sayısı, yüksek bakla uzunluğu, bakla başına yüksek tohum sayısı ve bitki başına yüksek dal sayısı yönünden yapılacak seleksiyonun, yüksek verimli ümitvar çeşitlerin geliştirilmesinde yararlı olabileceği sonucuna varılmıştır.
Keywords : Karakterizasyon, fasulye, genetik çeşitlilik, germplazm, morfoloji

ORIGINAL ARTICLE URL