ANADOLU TÜRKMENLERİNİN SOSYO-KÜLTÜREL VE İKTİSADİ YAPILARININ DİNİ HAYATLARINA ETKİSİ (X-XIII. YÜZYIL)

Authors : Fatma ERTEN

Pages : 1-20

View : 26 | Download : 10

Publication Date : 2022-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :1071’den itibaren iki büyük göç dalgası ile Anadolu\`ya girmiş ve kısa süre içerisinde Anadolu’yu Türk yurdu haline getirmiş olan Türkmenler, Orta Asya’dan Anadolu coğrafyasına belli bir kültür birikimi ile gelmişlerdir. Anadolu\`ya gelen Türkmenler, ister yerleşik kültürle tanışmış olarak gelsin, isterse yarı-göçebe yaşam tarzıyla gelmiş olsun, hepsi kendilerine özgü önemli bir kültür birikimini de beraberinde getirmiştir. Anadolu\`ya gelip kısa süre içerisinde şehir hayatına uyum sağlayıp şehirlere yerleşen Türkmenler yeni bir kültür çevresi meydana getirirken, yarı-göçebe yaşam tarzını devam ettirmeyi tercih eden Türkmenler ise daha çok var olan geleneklerinin izlerini taşımışlardır. Türkmenler, Anadolu\`da daha çok kırsal ve uç bölgelere yerleşmişler ve şehirlerde yaşayan Türklerden farklı olarak kendilerine özgü bir yaşam tarzı geliştirmişlerdir. Zira, şehir kültüründen ve dolayısıyla şehirlerdeki medrese kültüründen uzak kalan Türkmenlerin sosyo- kültürel ve iktisadi hayatı gibi dini hayat ve geleneğe bakışı da şehirlerdeki Türklerden farklılık arz etmiştir. Çalışmada, Anadolu’ya büyük çoğunluğu Müslüman olarak gelmiş fakat İslamiyet’i sathi olarak benimsemiş olan Türkmenlerin sosyo-kültürel ve iktisadi hayatlarında eski Orta Asya gelenek ve ananelerinin etkisinin devam ettiği anlayışından yola çıkılarak, bu durumun Türkmenlerin dini hayatına nasıl tesir ettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anadolu\`ya gelen Türkmenlerin bir kısmı kısa süre içerisinde yerleşik hayata adapte olup şehirlere yerleşirken; eski geleneklerini devam ettirmeyi tercih eden göçebeler kırsal alanlarda yerleşimi tercih etmişlerdir. Dolayısıyla yarı-göçebe bir hayat sürdüren, zamanının büyük kısmını sürülerin peşinde kırlarda bayırlarda geçiren, medreselerden ve dini eğitimden mahrum kalmış olan Türkmenlerin İslamiyet’i gereği gibi öğrenme ve yaşama imkânı bulamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Türkiye Selçukluları, Türkmenler, Sosyo Kültürel Hayat, İktisadi Hayat, Din

ORIGINAL ARTICLE URL