el-Kâfiye fi’l-cedel Adlı Eserin Cüveynî’ye Âidiyeti ve Nisbeti Sorunu

Authors : Mehmet AKTAŞ

Pages : 199-218

View : 25 | Download : 9

Publication Date : 2021-06-16

Article Type : Research Paper

Abstract :Çağdaş kelâm ve fıkıh çalışmalarında sıklıkla referans gösterilen ve muhtevasında İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Rüknüddîn el-Cüveynî en-Nîsâbûrî’nin insert ignore into journalissuearticles values(ö. 478/1085); düşünce sistemine dair ipuçları aranmaya çalışılan el-Kâfiye fi’l-cedel adlı önemli eserin Cüveynî’ye âidiyeti konusunda kuşkular bulunmaktadır. İçerik bakımından incelendiğinde Cüveynî’nin üslûbuna ve genel görüşlerine aykırılık arz eden bu eser, ilk defa Fevkiye Hüseyin Mahmûd tarafından neşredilerek insert ignore into journalissuearticles values(Kahire 1979); Cüveynî’ye nisbet edilmiştir. Ancak Daniel Gimaret, Cüveynî’nin eş-Şâmil fî usûli’d-dîn ve el-İrşâd ilâ kavâtıi’l-edilleti fî usûli’l-i‘tikâd gibi kelâmî eserlerine dayanarak tespit ettiği birtakım uyuşmazlıklar sebebiyle, bu eserin ona ait olamayacağını belirtmektedir. Bu uyuşmazlıkların başında bazı kavramların tanımları yer almaktadır. Bu makalede geniş çapta Cüveynî’nin eserlerine müracaat edilerek bu konuda birbirine aykırı görüş serdeden iki tarafın düşünceleri kapsamlı şekilde mukayese edilecek ve Gimaret’in görüşünü destekleyecek şekilde bazı ilâve gerekçelerde bulunulacaktır. Söz konusu gerekçeler bir araya getirildiğinde el-Kâfiye’nin müellifinin Cüveynî’den ziyade onun hocası olan Ebü’l-Kâsım el-İsferâyînî el-İskâfî’nin insert ignore into journalissuearticles values(ö. 452/1060); olma ihtimali güçlenmektedir.
Keywords : el Kâfiye fil cedel, Cüveynî, Bâkıllânî, Ebül Kâsım el İsferâyînî el İskâfî

ORIGINAL ARTICLE URL