Etiyopya Kültüründe Ahit Sandığı (Tabot) Üzerine Bir İnceleme

Authors : Tolga Savaş ALTINEL

Pages : 63-91

View : 27 | Download : 8

Publication Date : 2022-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Tanrı’nın Sina Vahyi’yle Musa’ya yaptırmış olduğu Ahit Sandığı’nın esin kaynağı, ismi, muhtevası ve akibeti birçok araştırmanın konusu olmaktadır. Bu konu Kur’an’da da zikredilmiş ve bu vesileyle Müslümanların gündemine de girmiştir. Ahit Sandığı’nın sahip olduğu olağanüstü güçler, onun her dönemde gizemini korumasına vesile olmuştur. Ahit Sandığı ile ilgili çeşitli dinî geleneklerde birbirinden farklı rivayetler yer almaktadır. Bunlardan biri de Habeş geleneğidir. Habeş geleneği, ana akım Yahudilik ve Hıristiyanlıktan ayrılarak onun özgün ismini kullanmasının yanında günümüzde de ona sahip olduğunu iddia etmekle kutsal nesnenin gizemini bu topraklara çekmektedir. Makalemizde Ahit Sandığına Tabot denilmesi ele alınmış, onun Habeş topraklarına getirilme süreci ve günümüze ulaşma serüveni analiz edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Habeş kültüründe Tabot’a Hıristiyan motifler yüklenerek yenilendiği hatta farklılaştığı aktarılmıştır. Çevre kiliselerde kullanılan sunak tableti, Habeş geleneğinde Ahit Sandığı’nın özelliklerini alarak yeni bir forma kavuşmuştur. Bunun ötesinde Habeş kültüründeki Tabot’un Meryem’le özdeştirilmesi de Ahit Sandığı’nın Tanrı’nın ikametgâhı olması açısından yeni bir boyut kazanmıştır. Dolayısıyla Habeş geleneği, Tabot’a sahip olduğunu iddia ettiği kadar ona ve replikalarına yüklediği anlamlarla temeyyüz etmiş olmaktadır.
Keywords : Ahit Sandığı, Tabot, Etiyopya, Tevrat, Meryem, Sunak Tableti, Siyon, Kebra Nagast

ORIGINAL ARTICLE URL