İlk Modern Arap Tiyatrosu’na Dair Tartışmalar Işığında Abraham Daninos ve Nezâhatu’l-Muştâk

Authors : Turgay Gökgöz

Pages : 519-547

Doi:10.26650/di.2023.34.2.1286757

View : 35 | Download : 13

Publication Date : 2023-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Modern Arap edebiyatına dair kaynaklara bakıldığında tiyatro sahasındaki ilk adımların Lübnanlı tiyatrocu Mârûn en- Nakkâş tarafından atıldığı görülür. en-Nakkâş, 1846 yılında İskenderiye ve Kahire gibi şehirlerin ardından yolculuğuna İtalya’da devam etti ve Avrupa tiyatrolarıyla tanıştı. Burada tiyatro sanatının usul ve esaslarını iyi bir şekilde öğrenen en-Nakkâş, ülkesine döndüğünde 1847 yılının sonlarında Fransız tiyatrocu Molière’in L’Avare adlı oyununu Arapçaya el- Bahîl adıyla uyarladı ve sahneledi. Ancak ilk olarak 25 Mart 1990 tarihinde eş-Şarku’l-Evsat gazetesinde modern en eski tiyatro oyununun 1847 yılında Cezayirli bir Yahudi olan Abraham Daninos tarafından yazıldığı haberi yer aldı. Manchester Üniversitesi’nden İngiliz akademisyen Dr. Philip Sadgrove, 1990’lı yılların başında gerçekleştirdiği buluşunda modern bağlamda ilk Arapça tiyatro oyununun Abraham Daninos’a ait olan Nezâhatu’l-Muştâk ve Ğussati’l-‘Uşş âk fî Medîneti Tiryâk fi’l-‘Irâk adlı eser olduğunu Kudüs İbrani Üniversitesi’nde akademisyen olan Dr. Shmuel Moreh ile birlikte 1996yılında açıklamıştır. Söz konusu iki eserden hangisinin ilk olarak yayımlandığı hususu bilim dünyasında hâlâ bir tartışma konusudur. Ancak bu konuda Arap tiyatrosunu ele alan temel eserlere bakıldığında Mârûn en-Nakkâş’ın işaret edildiği görülürken söz konusu eserler telif edildiği esnada bu keşfin henüz olmadığına da dikkat çekilmelidir. Bu çalışmada Abraham Daninos ve Nezâhatu’l-Muştâk ve Ğussati’l-‘Uşş âk fî Medîneti Tiryâk fi’l-‘Irâk adlı tiyatro oyunu hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır.
Keywords : Arap Edebiyatı, Arap Tiyatrosu, Abraham Daninos, Mârûn en Nakkâş

ORIGINAL ARTICLE URL